Yâ Reşîd Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Reşîd, Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Sözlükte “doğru yolu bulup onda sebat etmek” anlamındaki rüşd kökünden gelir; Allah için “bütün işleri isabetli ve hedefine ulaşıcı olan” ve “doğru yolu gösteren” manalarında kullanılır. TDV İslâm Ansiklopedisi bu ismi kendi maddesinde (Reşîd) ele alır.

Aşağıda ismin Arapça yazılışı, TDV’deki açıklaması, Kur’an’daki rüşd ve reşed kullanımları ile duada anılışı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Reşîd ismini anarak doğru karar ve doğru yol niyetinde bulunmak isterseniz, niyetinize uygun bir düzeni Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alarak oluşturabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Reşîd ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الرَّشِيدُ

İsmin Arapça yazılışı, Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki esmâ listesinden alınmıştır (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir). TDV maddesi de ismin Tirmizî’nin esmâ listesinde bulunduğunu, İbn Mâce’de ise “râşid” biçiminde aktarıldığını belirtir.

Reşîd, rüşd (reşed, reşâd) kökünden türemiş bir sıfattır. TDV’ye göre kelime sözlükte “doğru yolda bulunan, doğru ile yanlışı ayırt edebilecek çağa giren” demektir. Rüşd kavramı Kur’an’da hem Allah’a hem insanlara nisbet edilir.

Yâ Reşîd ne demek? Anlamı

TDV maddesi, Allah’a nisbet edildiğinde Reşîd ismi için iki ayrı mana üzerinde durulduğunu anlatır. Birincisi kelimenin aslına bağlıdır: fiilleri daima yerinde olan, daima hakka isabet eden. Âlimler bunu, Allah’ın bütün tasarruflarının kimsenin yol göstermesine ihtiyaç duymadan amacına ulaşması diye açıklamıştır.

İkinci mana irşad kalıbından gelen mürşid anlamıdır: her varlığa kendi yapısına ve yaratılış amacına uygun yolu gösteren, gelişmesini sağlayan. Maddede bu ikinci mananın, her şeyin Allah’ı överek O’nun iradesinin belirlediği hedefe doğru yol aldığını bildiren İsrâ 17/44 ile uyum içinde olduğu not edilir. Aynı yerde, iradesi olan insanların bir kısmının kendi tercihleriyle bu etkinin dışına çıkabildiği de hatırlatılır.

TDV’ye göre birinci manasıyla Reşîd, Hakîm ismine; ikinci manasıyla Hâdî ismine anlamca yakındır.

Reşîd ismi ve Kur’an’daki kök kullanımlar

Reşîd kelimesi Kur’an’da Allah’ın ismi olarak geçmez; TDV, ismin zât-ı ilâhiyyeye nisbet edilmediğini belirtir. Buna karşılık rüşd kökü Allah için kullanılır: maddeye göre Enbiyâ 21/51’de rüşd, Kehf 18/10’da ve Cin 72/10’da reşed kelimesi Allah’a izâfe edilir. Aşağıdaki âyetler Diyanet Kur’an Yolu mealiyle verilmiştir.

Bakara sûresi 2/186

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادٖی عَنّٖی فَاِنّٖی قَرٖیبٌؕ اُجٖیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْیَسْتَجٖیبُوا لٖی وَلْیُؤْمِنُوا بٖی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ﴿١٨٦﴾

Meali (Bakara 2/186): Kullarım sana beni sorduklarında bilsinler ki şüphesiz ben yakınım, bana dua ettiğinde dua edenin dileğine karşılık veririm. Şu halde benim davetime gelsinler ve bana iman etsinler ki doğru yolu bulabilsinler.

TDV maddesi bu âyeti, Allah’ın kullarına yakın olduğunu ve isteklerine karşılık verdiğini bildiren, kulların da davete uyup iman ettiklerinde doğru yola girmiş olacaklarını anlatan âyet olarak anar. Âyetin son kelimesi olan yerşudûn rüşd kökündendir; Diyanet meali bunu “doğru yolu bulabilsinler” diye verir.

Kehf sûresi 18/10

اِذْ اَوَى الْفِتْیَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَٓا اٰتِنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَهَیِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا﴿١٠﴾

Meali (Kehf 18/10): O gençler mağaraya sığınmışlar ve “Rabbimiz! Bize katından rahmet gönder ve bize içinde bulunduğumuz durumdan bir çıkış yolu göster!” demişlerdi.

Mağaraya sığınan gençlerin duasıdır. Âyetteki reşed kelimesi rüşd kökündendir ve Diyanet mealinde “çıkış yolu” karşılığıyla yer alır. TDV, reşed kelimesinin Allah’a izâfe edildiği âyetler arasında Kehf 18/10’u da sayar.

Kehf sûresi 18/17

وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْیَمٖینِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فٖی فَجْوَةٍ مِنْهُؕ ذٰلِكَ مِنْ اٰیَاتِ اللّٰهِؕ مَنْ یَهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِۚ وَمَنْ یُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِیًّا مُرْشِدًاࣖ﴿١٧﴾

Meali (Kehf 18/17): (Mağaraya sığındılar. Orada baksan) güneşin, doğduğu zaman mağaralarının sağına vurduğunu; batarken de onlara dokunmadan sol taraftan geçip gittiğini görürsün. Onlar ise mağaranın ortasındalar. İşte bu, Allah’ın âyetlerindendir. Allah kime hidayet ederse işte o doğruyu bulmuştur; kimi de hidayetten mahrum ederse artık onu doğruya yöneltecek bir rehber bulamazsın.

Âyet, hidayetin Allah’ın elinde olduğunu bildirir. TDV bu âyette geçen mürşid kelimesinden hareketle, ismin dolaylı olarak Allah’a izâfe edildiğini kaydeder.

Enbiyâ sûresi 21/51

وَلَقَدْ اٰتَیْنَٓا اِبْرٰهٖیمَ رُشْدَهُ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عَالِمٖینَۚ﴿٥١﴾

Meali (Enbiyâ 21/51): Biz daha önce İbrâhim’e doğru düşünme yeteneği vermiştik. Biz onu biliyorduk.

TDV’nin rüşd kelimesinin Allah’a izâfe edildiği örnek olarak gösterdiği âyettir. Diyanet meali kelimeyi “doğru düşünme yeteneği” biçiminde karşılar ve bu yeteneği İbrâhim’e verenin Allah olduğunu bildirir.

Yâ Reşîd zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde doksan dokuz ismin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 bu isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Reşîd” diye yönelmek de bu emre uygun bir anış biçimidir.

Reşîd; doğru yolu bulmayı, işlerde isabeti ve yol göstermeyi anlatan bir isim olduğundan dua eden kişi niyetini bu anlamla söyler. Karar vermesi gereken bir konuda doğruyu bulmak ya da kendisinin ve yakınlarının doğru yolda kalması gibi niyetler bu anlama uygundur. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı belirtmiyoruz.

Anlama uygun bir dua örneği olarak yukarıda verilen Kehf 18/10’daki dua kullanılabilir: gençler Allah’tan katından rahmet ve içinde bulundukları durumdan bir çıkış yolu istemiştir.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Reşîd ne demek?

“Doğru yolda olan, bütün işleri isabetli olan; doğru yolu gösteren” demektir. Kök anlamı, doğru yolu bulup onda sebat etmek anlamındaki rüşddür (TDV).

Reşîd ismi Kur’an’da geçer mi?

Allah’ın ismi olarak geçmez. TDV’ye göre rüşd Enbiyâ 21/51’de, reşed Kehf 18/10’da Allah’a izâfe edilir; yukarıda bu âyetleri Arapça metni ve mealiyle verdik.

Yâ Reşîd diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir; dua A‘râf 7/180’deki emre dayanır. Kaynaklarda bir sayı verilmediği için sayı belirtmiyoruz.

Reşîd ile Hakîm arasında nasıl bir ilişki var?

TDV’ye göre Reşîd, birinci manasıyla Hakîm, ikinci manasıyla Hâdî ismiyle anlam yakınlığı içindedir.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Hakîm ne demek? · Yâ Mücîb ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Reşîd ismini de içeren bir dua düzenini, niyetinizi anlattığınız görüşmede birlikte belirleyebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Reşîd” maddesi (Bekir Topaloğlu)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bakara 2/186 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Kehf 18/10 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Kehf 18/17 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Enbiyâ 21/51 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Tirmizî, Daʿavât 3507 (sunnah.com; isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir, yalnız ismin Arapça yazılışı için kaynak gösterilmiştir)
• Buhârî 2736 (sunnah.com)
• Müslim 2677 (sunnah.com)