Yâ Mâcid Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Mâcid, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “asil, şerefli, cömert; şanı yüce” anlamlarıyla anlaşılır. TDV’de Mâcid maddesi, aynı kökten gelen Mecîd maddesine yönlendirir.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki açıklaması, aynı kökten mecîd kelimesinin geçtiği âyetler ve duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Mâcid ismiyle yapacağınız duayı kendi niyetinize göre kurmak isterseniz niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Mâcid ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الْمَاجِدُ

Mâcid, “asil, şerefli ve seçkin olmak” anlamındaki mecd (mecâde) kökünden türeyen bir sıfattır. Okunuşu “el-Mâcid”dir ve yazılışı yukarıda Tirmizî rivayetindeki esmâ-i hüsnâ listesinden alınmıştır.

Aynı kökten sıfat-ı müşebbehe olan mecîd (el-Mecîd) de Allah’ın güzel isimleri arasındadır; TDV, iki kelimenin aynı anlama geldiğini, ancak mecîdin daha zengin içerikli kabul edildiğini söyler.

Yâ Mâcid ne demek? Anlamı

TDV’ye göre mecîd ve mâcid Allah’a nisbet edildiğinde “yetkinliğin karşıtı olan her türlü nitelikten münezzeh, lutuf ve ikramı bol” anlamına gelir. Dilciler mecd kökünün temel anlamını bolluk ve genişlik olarak verir.

Mecîd ve mâcid, hem İbn Mâce hem Tirmizî’nin naklettiği doksan dokuz isim listesinde yer alır. TDV, özellikle namazlarda selâmdan önce okunan ve “hamîdün mecîd” ile biten salavat metinlerinin Kütüb-i Sitte’nin tamamında rivayet edildiğini bildirir.

Âlimler ismi iki açıdan yorumlar. Zâta yönelik yorum Allah’ı acz ve eksiklikten, yani yaratılmışlık özelliklerinden uzak tutmayı; fiillere yönelik yorum lutuf ve ihsanının çokluğunu anlatmayı amaçlar. İkisi de zât-ı ilâhiyyeyi yetkin sıfatlarla nitelemede birleşir.

Mecîd zâtî-tenzîhî bir isim olarak düşünülürse alî, azîm, celîl ve müteâlî; fiilî bir sıfat sayılırsa kerîm, ber ve ganî isimleriyle anlam yakınlığı taşır. Mâcid isminin kerem, azamet ve bol lutuf anlamını pekiştirdiği kabul edilir.

Kur’an’da Mâcid ismi yerine mecîd kelimesi ve âyetleri

Mâcid kelimesi Kur’an’da geçmez. TDV’ye göre mecd kavramı Kur’an’da yalnızca mecîd biçiminde dört âyette yer alır: Kāf 50/1 ve Bürûc 85/21’de Kur’an’ın sıfatı olarak, Hûd 11/73’te Allah’a izâfe edilmiş olarak, Bürûc 85/15’te ise kıraat farkına bağlı olarak ya Allah’ın ya da arşın sıfatı olarak. Dördü de aşağıdadır.

Hûd sûresi 11/73

قَالُٓوا اَتَعْجَبٖینَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَیْكُمْ اَهْلَ الْبَیْتِؕ اِنَّهُ حَمٖیدٌ مَجٖیدٌ ﴿٧٣﴾

Meali (Hûd 11/73): Elçiler de “Allah’ın işine mi şaşıyorsun? Allah’ın rahmet ve bereketi üzerinizdedir, ey hâne halkı! Şüphesiz ki O, övülmeye lâyıktır, şanı yücedir” dediler.

Elçilerin hâne halkına hitaben konuştuğu bu âyette Allah “övülmeye lâyık” ve “şanı yüce” diye anılır (hamîd-mecîd). TDV bu âyeti mecîdin Allah’a izâfe edildiği âyet olarak gösterir; namazlardaki “hamîdün mecîd” ifadesinde de aynı kelime çifti vardır.

Bürûc sûresi 85/14-16

وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُۙ ﴿١٤﴾

ذُوالْعَرْشِ الْمَجٖیدُۙ ﴿١٥﴾

فَعَّالٌ لِمَا یُرٖیدُؕ ﴿١٦﴾

Meali (Bürûc 85/14-16): Çok bağışlayan, sevgisi geniş, arşın sahibi, şanı yüce ve dilediğini yapan yalnız O’dur.

Bürûc sûresinde Allah’ın çok bağışlayan, sevgisi geniş, arşın sahibi, şanı yüce ve dilediğini yapan olduğu bildirilir. TDV, mecîd kelimesinin kıraat imamlarının okuyuşlarına göre ya Allah’ın ya arşın sıfatı sayıldığını; âyetin bağlamına bakıldığında zât-ı ilâhiyyeye sıfat kabul etmenin daha isabetli göründüğünü belirtir.

Bürûc sûresi 85/21

بَلْ هُوَ قُرْاٰنٌ مَجٖیدٌۙ ﴿٢١﴾

Meali (Bürûc 85/21): Şüphesiz o (asılsız saydıkları kitap) şanı yüce bir Kur’an’dır;

Aynı sûrenin 21. âyetinde mecîd, “şanı yüce” anlamıyla Kur’an’ı niteler. Aynı kelimenin hem Allah’ı hem Kur’an’ı anlatabilmesi, kök anlamının şeref, yücelik ve bolluk olmasıyla ilgilidir.

Kāf sûresi 50/1

قٓࣞ وَالْقُرْاٰنِ الْمَجٖیدِۚ ﴿١﴾

Meali (Kāf 50/1): Kāf. Şanı yüce Kur’an’a yemin olsun!

Kāf sûresi, mecîd kelimesiyle nitelenen Kur’an’a yeminle başlar. TDV, mecîdin bu âyette ve Bürûc 85/21’de “çok şerefli” anlamıyla Kur’an’ın sıfatı olduğunu belirtir.

Yâ Mâcid zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz ismi bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 bu isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Mâcid” diye yönelmek de bunun örneğidir.

Mâcid ismi duada çoğunlukla kerem ve azamet anlamlarıyla birlikte düşünülür. TDV, Hz. Peygamber’in dua ve niyazlarında Allah’ı mecd kavramıyla niteleme (temcîd) örneklerinin tekrarlandığını bildirir. Belirli bir okuma sayısı ya da sonucu kaynaklarda bildirilmediği için bu sayfada sayı vermiyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Mâcid ne demek?

“Asil, şerefli, cömert; şanı yüce” demektir. Allah için “yetkinliğin karşıtı olan her türlü nitelikten münezzeh, lutuf ve ikramı bol” anlamında kullanılır.

Mâcid ile Mecîd aynı mıdır?

İkisi aynı kökten gelir ve aynı anlama geldiği kabul edilir; TDV, sıfat-ı müşebbehe olan mecîdin daha zengin içerikli sayıldığını söyler. İkisi de esmâ-i hüsnâ listesindedir.

Mâcid Kur’an’da geçer mi?

Mâcid geçmez; aynı kökten mecîd ise dört âyette yer alır: Kāf 50/1, Hûd 11/73, Bürûc 85/15 ve 85/21.

Yâ Mâcid diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua etmeyi öğütler; kaynaklarda belirli bir sayı bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Vâcid ne demek? · Yâ Azîz ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Mâcid ismini de kapsayan bir dua düzenini, niyetinizi anlattığınız bir görüşmede Cihan Ali Hoca ile birlikte oluşturabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Hûd 11/73 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bürûc 85/14-16 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bürûc 85/21 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Kāf 50/1 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mecîd” maddesi (Mâcid maddesi bu maddeye yönlendirir)
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)