Büyü Çeşitleri: Kaynaklara Göre Büyü Türleri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Büyü hakkında konuşulurken “kara büyü”, “bağlama büyüsü”, “sabun büyüsü” gibi pek çok ad kullanılır. Bu adların bir kısmı büyünün amacını, bir kısmı tekniğini, bir kısmı da kullanılan malzemeyi anlatır. Bu yazı, büyü çeşitlerini TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Büyü” ve “Sihir” maddelerine ve halkbilimi araştırmalarına dayanarak düzenli bir şekilde sınıflandırıyor ve her başlık için ayrıntılı yazılarımıza yönlendiriyor.

Herhangi bir büyü türüyle ilgili şüpheniz varsa büyü bozan hoca sayfamızdaki görüşme düzeniyle bize ulaşabilirsiniz.

Hangi büyü türüyle karşılaştığınızdan emin değilseniz, büyü bozan hoca görüşmesinde belirtilerinizi anlatıp birlikte netleştirebiliriz. Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Büyü ve sihir: Kavramlar

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Sihir” maddesine göre sihir kelimesi sözlükte “bir şeyi olduğundan başka türlü göstermek, aldatmak” anlamına gelir. Türkçede sihir karşılığında büyü kelimesi kullanılsa da el çabukluğu ve illüzyon gibi teknikleri de içine alan sihrin büyüden daha kapsamlı olduğu belirtilir. “Büyü” maddesinde Hikmet Tanyu ise büyüyü, tabiat üstü gizli güçlerle ilişki kurularak ya da gizli güçler taşıdığına inanılan nesneler kullanılarak zararlı, faydalı veya koruma amaçlı sonuçlar elde etmek için yapılan işler olarak tarif eder.

Amacına göre büyü çeşitleri

Ak büyü

Tanyu’ya göre ak büyü, ferdin veya toplumun iyiliği için yapılan, hastalık, kuraklık ve benzeri felaketlere karşı koruma amacı taşıyan büyüdür. Bu adlandırma, uygulamanın dinen meşru olduğu anlamına gelmez; yalnızca amacını tanımlar.

Kara büyü

Kara büyü, birine kötülük yapmak ve zarar vermek gayesiyle yapılan büyüdür. Tanyu, kişileri ayırmak, evlilerin boşanmasını sağlamak, cinsî kudreti önlemek ve hasta etmek gibi istekleri kara büyünün gayeleri arasında sayar. Ayrıntılar için kara büyü nedir, belirtileri yazımıza bakabilirsiniz.

Amaca göre halk arasındaki adlar

Tanyu, Anadolu’da dolaşan büyü kitaplarında “sevdirmek, soğutmak, ayırmak, ara bozmak; sidikliği, cinsî gücü, dili, uykuyu bağlamak” gibi amaçların yer aldığını yazar. Halk arasında bu amaçlar şu adlarla anılır:

• Bağlama büyüsü: Kişinin evlilik gücünün, dilinin veya işinin bağlandığına inanılan büyü. Bkz. bağlama büyüsü belirtileri ve çözümü.
• Ayırma büyüsü: Eşlerin veya aile fertlerinin arasını açmayı hedefleyen büyü. Bkz. ayırma büyüsü belirtileri.
• Kısmet kapatma büyüsü: Evlilik, iş veya rızık kısmetinin kapatıldığına inanılan büyü. Bkz. kısmet kapatma büyüsü belirtileri.
• Sevdirme ve soğutma: Birini birine sevdirmek veya iki kişiyi birbirinden soğutmak amacıyla yapıldığı anlatılan uygulamalar.

Tekniğine göre büyü çeşitleri

Tanyu, büyüyü tekniğine göre de sınıflandırır:

• Aktif büyü: Büyüyü yapanın, özel sözler ve tekerlemelerle tabiat olaylarını yönetebildiğini iddia ettiği büyü.
• Pasif büyü: Genellikle savunma ve korunma için yapılan, muska ve nazarlık gibi nesnelerin taşınmasına dayanan büyü.
• Temas büyüsü: Birbiriyle ilişkisi olan şeylerin birbirini etkileyeceği inancına dayanır. Kişinin saçından bir kıl, elbisesinden bir parça veya tırnağı gibi şeylerle yapılır.
• Taklit büyüsü: “Benzer benzeri doğurur” düşüncesine dayanır; bir şeyin taklidini yaparak aslını etkilemeye çalışır.

Tanyu, temas ve taklit büyüsünün birlikte “sempatik büyü” olarak da adlandırıldığını, Malinowski ve takipçilerinin ise büyüyü koruyucu, yapıcı ve yıkıcı olarak üçe ayırdığını aktarır.

Kullanılan malzemeye göre büyü çeşitleri

Tanyu, Türkiye’de büyüde en çok kullanılan maddeleri muska, saç, elbise parçası, tırnak, sabun, iğne, resim, ip, tespih, çakı, kilit, düğme, maden parçaları, toprak, yumurta, horoz kanı ve bal mumu olarak sayar. Halk arasında büyü türleri sıklıkla bu malzemelerle adlandırılır:

• Sabun büyüsü: İçine iğne batırılan veya saç, tırnak gömülen sabunla yapıldığı anlatılan büyü.
• İğne büyüsü: Sabuna, bez bebeğe veya soğana batırılan iğneyle yapıldığı anlatılan büyü.
• Yumurta büyüsü: Okunan, gömülen veya içine bir şey konan yumurtayla yapıldığı anlatılan büyü.
• Domuz yağı büyüsü: Kapıya, eşiğe veya eşyaya sürülen domuz yağıyla yapıldığı anlatılan büyü.
• Düğüm ve ip büyüsü: Adil Çelik ve Şifanur Samur’un araştırmasında ip ve halatın “bağlama” için kullanıldığı, düğüm atmanın kişiyi bağlama veya kısmetini kapama anlamına geldiği aktarılır.
• Kilit büyüsü: Aynı araştırmada kilidin kapatılıp ulaşılmaz bir yere atılmasıyla aile birliğinin bozulacağına inanıldığı belirtilir.

Kur’an’da anlatılan sihir şekilleri

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Sihir” maddesine göre sihir ve türevleri Kur’an’da elli altı ayette altmış defa geçer ve Kur’an’da sihrin üç şekline değinildiği söylenebilir:

1. Mısırlıların sihri: Hz. Mûsâ döneminde sihirbazların hayal ettirme (illüzyon) şeklinde yaptığı sihir (Tâhâ 20/66; A‘râf 7/106-122).
2. Bâbillilerin sihri: Bakara 2/102’de anlatılan, karı koca arasını açmayı hedefleyen sihir.
3. Düğümlere üfleme: Felak 113/4’te şerrinden Allah’a sığınılan, ipliklere okuyup düğüm atarak yapılan sihir.

Aynı maddede, İslâm öncesi Arapların tılsım, havas, rukye, azâim ve şa‘beze gibi büyü çeşitlerinden haberdar olduğu, en çok uyguladıkları türün cinlerle irtibat kurularak yapıldığına inanılan azâim olduğu belirtilir.

Bütün çeşitlerde ortak dinî hüküm

Din İşleri Yüksek Kurulu fetvasına göre İslâm, sihirle uğraşmayı büyük günahlar arasında sayarak yasaklamıştır (Buhârî, Tıb 48 [5764]). Fetva, hangi türden olursa olsun Allah’ın kudreti üstünde bir güç iddiası taşıyan sihir türlerinin tevhid ve tevekkül inancına aykırı olduğunu belirtir. Bakara 2/102 ise “Oysa Allah’ın izni olmadıkça onunla hiç kimseye zarar veremezlerdi” der (Diyanet Kur’an Yolu meali).

Fetva, sihre maruz kaldığını düşünen kişilere Hz. Peygamber’in öğrettiği dualarla Allah’a sığınmayı tavsiye eder. Bu dualar ve sureler için büyü bozma duası ve okunan sureler, belirtiler hakkında kaynak bilgisi için büyü belirtileri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Bizim çalışma düzenimiz

Hangi büyü türünden şüphelenirseniz şüphelenin, ilk adım WhatsApp veya telefonla yapılan kısa bir görüşmedir. Yaşadıklarınızı dinledikten sonra online görüşmede Kur’an ayetleri ve Hz. Peygamber’den gelen dualarla kişiye özel bir okuma düzeni hazırlıyoruz.

Sık sorulan sorular

Büyü çeşitleri nelerdir?

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Büyü” maddesine göre büyü amacına göre ak ve kara büyü; tekniğine göre aktif, pasif, temas ve taklit büyüsü olarak sınıflandırılır. Halk arasında bağlama, ayırma, kısmet kapatma, sabun, iğne ve yumurta büyüsü gibi adlar da kullanılır.

Kur’an’da kaç çeşit sihirden söz edilir?

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Sihir” maddesine göre Kur’an’da sihrin üç şekline değinilir: Mısırlıların hayal ettirme sihri, Bakara 102’deki Bâbillilerin sihri ve Felak 4’teki düğümlere üfleme.

Temas büyüsü ile taklit büyüsü arasındaki fark nedir?

Temas büyüsü kişiye ait saç, tırnak veya elbise parçası gibi şeylerle yapılır; taklit büyüsü ise bir şeyin benzerini yaparak aslını etkileme düşüncesine dayanır.

Ak büyü caiz midir?

Ak büyü adı yalnızca amacı anlatır. Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası, Allah’ın kudreti üstünde güç iddiası taşıyan bütün sihir türlerinin tevhid inancına aykırı olduğunu belirtir.

Büyüye karşı ne yapılır?

Fetva, Hz. Peygamber’in öğrettiği dualarla Allah’a sığınmayı tavsiye eder. Kişiye özel okuma düzeni için WhatsApp’tan yazabilir veya +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Hikmet Tanyu, “Büyü”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 6, s. 501-506
• İlyas Çelebi, “Sihir”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 37, s. 170-172
• Din İşleri Yüksek Kurulu, “Sihir veya büyü yapmanın ve yaptırmanın dinî hükmü nedir?” (12.04.2023)
• Diyanet Kur’an Yolu Meali, Bakara 2/102 (kuran.diyanet.gov.tr)
• Diyanet Kur’an Yolu Meali, Felak ve Nâs sûreleri (kuran.diyanet.gov.tr)
• Adil Çelik – Şifanur Samur, “Büyücülük Folkloru”, Folklor Akademi Dergisi, 8/4 (2025), s. 1061-1079