Yâ Kuddûs Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Kuddûs, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre “tertemiz, pak, kusurdan arınmış” demektir. Duada “Yâ Kuddûs” diye anılan bu isim, Allah’ın her türlü eksiklik ve kusurdan uzak olduğunu bildirir.

Sayfada ismin Arapça yazılışı, kökü, TDV’deki açıklaması, Kur’an’da geçtiği iki âyet ve Hz. Peygamber’in okuduğu kuddûs zikirleri yer alıyor. Aynı âyetlerde anılan Yâ Melik ve Yâ Selâm sayfalarına da bakabilirsiniz.

Yâ Kuddûs diyerek yapacağınız zikir ve duayı kendi niyetinize göre düzenlemek istiyorsanız bunu doğrudan konuşabilirsiniz. Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Kuddûs İsminin Arapça Yazılışı ve Kökü

الْقُدُّوسُ

Okunuşu: el-Kuddûs

TDV’ye göre kuddûs, “temiz olmak” anlamındaki kuds kökünden türemiş, mübalağa bildiren bir sıfattır. Râgıb el-İsfahânî, buradaki temizliğin maddî kirlilik ve pisliğin ortadan kaldırılması anlamına gelmediğine dikkat çeker. Gerek dilciler gerek esmâ-i hüsnâ ile ilgilenen âlimler, kuddûsün yalnız zât-ı ilâhiyye için kullanıldığı ve “her türlü eksiklik ve kusurdan münezzeh olma” anlamına geldiği konusunda görüş birliği içindedir.

Arapça yazılış Tirmizî’nin rivayet ettiği doksan dokuz isim listesinden alınmıştır (Deavât 82; sunnah.com’da 3507).

Yâ Kuddûs Ne Demek? İsmin Anlamı (TDV İslâm Ansiklopedisi)

Kuddûs iki âyette Allah’a izâfe edilmiştir: Haşr 59/23 ve Cum‘a 62/1. Bakara 2/30’da ise meleklerin Allah’ı “takdis” ettiği belirtilir. Müfessirler kuddûsa, güzel ve yetkin görülmeyen her türlü nitelikten münezzeh anlamını vermiştir.

Takdis ile tesbih kavramları çoğu zaman birlikte anılır. TDV’de aktarıldığına göre Halîmî, zâtın tenzih açısından ne olduğunu söylemeye takdis, ne olmadığını söylemeye tesbih der; Kefevî ise tesbihin ibadetlerle, takdisin marifet ve inançla gerçekleştiğini belirtir.

Zât-ı ilâhiyyenin takdis yoluyla tenzih edilmesi, O’nun yetkinliğin karşıtı özelliklerden uzak olması demektir. Bu tenzih alanına bütün yaratılmışlık vasıfları dahil olduğu gibi Allah’ın şeriki, benzeri veya çocukları olması gibi tevhidi bozan özellikler de girer. Gazzâlî kuddûs ismine, duyumun algılayabileceği, hayalin canlandıracağı, zihnin tasavvur edeceği her türlü niteliğin ötesinde olma anlamını verir.

Kuşeyrî’nin yorumuna göre kuddûs isminin içeriğini kavrayan kimse nefsini aşağı arzulardan, servetini haram şüphesinden, kalbini dünya alâkalarının leke bırakmasından uzak tutmaya çalışır. TDV, kuddûsün zâtî-selbî (tenzîhî) isimler grubunda sayıldığını ve “izzet, şeref, hükümranlık bakımından en yüce” anlamındaki alî ismiyle anlam yakınlığı içinde bulunduğunu ekler.

Kur’an’da Kuddûs İsminin Geçtiği Âyetler

Aşağıda Kuddûs isminin geçtiği veya isimle doğrudan ilgili 2 âyet yer alıyor. Arapça metin ve meal Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Platformu’ndan (Kur’an Yolu meali) alınmıştır; Latin harfli okunuş Muhammet Abay çeviriyazısından sadeleştirilerek verilmiştir, yardımcı niteliktedir ve asıl esas Arapça metindir.

Haşr Suresi 23. Âyet (59/23)

هُوَ اللّٰهُ الَّذٖی لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزٖیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُؕ سُبْحَانَ اللّٰهِ عَمَّا یُشْرِكُونَ

Okunuşu: Hüve’llâhü’llezî lâ ilâhe illâ hû. elmelikü’lkuddûsü’sselâmü’lmü’minü’lmüheyminü’l‘azîzü’lcebbâru’lmütekebbir. sübhâne’llâhi ‘ammâ yüşrikûn.

Meali (Diyanet): O, kendisinden başka tanrı olmayan Allah’tır; egemenliğin mutlak sahibidir, her türlü eksiklikten uzaktır, esenlik verendir, güven sağlayan ve kendisine güvenilendir, görüp gözeten ve yönetendir, üstündür, iradesine sınır yoktur, büyüklükte eşi olmayandır. Allah onların yakıştırdıkları ortaklardan tamamıyla münezzehtir.

Kuddûs bu âyette melik ile selâm arasında yer alır. TDV, ismin Kur’an’da Allah’a doğrudan izâfe edildiği iki yerden birinin burası olduğunu belirtir.

Cum‘a Suresi 1. Âyet (62/1)

یُسَبِّحُ لِلّٰهِ مَا فِی السَّمٰوَاتِ وَمَا فِی الْاَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزٖیزِ الْحَكٖیمِ

Okunuşu: Yüsebbihu lillâhi mâ fi’ssemâvâti vemâ fi’l’ardi’lmeliki’lkuddûsi’l‘azîzi’lhakîm.

Meali (Diyanet): Göklerde bulunanlar da yerde bulunanlar da egemenliğin mutlak sahibi, her türlü eksiklikten uzak, üstün ve her işi hikmetli olan Allah’ı tesbih ediyor.

Cum‘a suresinin ilk âyeti, göklerdeki ve yerdekilerin Allah’ı tesbih ettiğini bildirir ve O’nu kuddûs ismiyle de anar. TDV, ismin Allah’a izâfe edildiği ikinci yer olarak bu âyeti gösterir.

Yâ Kuddûs Zikri ve Duada Kullanımı

Kuddûs ismi tesbih ve takdisle birlikte anılır. A‘râf 7/180, güzel isimlerle dua etmeyi bildirir; “Yâ Kuddûs” demek de bu uygulamanın bir örneğidir. Âyet aşağıdadır.

A‘râf Suresi 180. Âyet (7/180)

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ

Okunuşu: Velillâhi’l’esmâü’lhusnâ fed‘ûhü bihâ. vezerü’llezîne yülhidûne fî esmâih. seyüczevne mâ kânû ya‘melûn.

Meali (Diyanet): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

TDV’ye göre Hz. Âişe’den gelen bir rivayette Hz. Peygamber’in rükû ve secdelerinde zaman zaman “Sübbûhun kuddûs rabbü’l-melâiketi ve’r-rûh” (münezzeh ve yüce, meleklerin ve Cebrâil’in rabbi) zikrini tekrar ettiği bildirilir (Müsned VI; Ebû Dâvûd, Salât 147).

Bir başka rivayette Hz. Peygamber’in yataktan kalkınca okuduğu dua ve zikir içinde “Sübhânallāhi ve bi-hamdih sübhâne’l-meliki’l-kuddûs” cümlelerinin yer aldığı aktarılır (Ebû Dâvûd, Edeb 101). Bu zikirde kuddûs ismi melik ismiyle birlikte anılır.

Sıkça Sorulanlar

Yâ Kuddûs ne demektir?

“Ey Kuddûs” anlamında Allah’a yapılan bir çağrıdır. Kuddûs, TDV’ye göre “tertemiz, pak, kusurdan arınmış” demektir.

Kuddûs ismi Kur’an’da kaç yerde geçer?

TDV’ye göre iki âyette Allah’a izâfe edilmiştir: Haşr 59/23 ve Cum‘a 62/1. Bakara 2/30’da ise meleklerin Allah’ı takdis etmesinden söz edilir.

Takdis ile tesbih arasındaki fark nedir?

Halîmî’ye göre takdis zâtın tenzih açısından ne olduğunu, tesbih ne olmadığını söylemektir. Kefevî ise tesbihin ibadetlerle, takdisin marifet ve inançla gerçekleştiğini belirtir. TDV, ikisinin anlamları arasında pek fark bulunmadığını da kaydeder.

Kuddûs hangi isimle yakın anlamlıdır?

TDV, kuddûsün “izzet, şeref, hükümranlık bakımından en yüce” anlamındaki alî ismiyle anlam yakınlığı içinde olduğunu belirtir.

Yâ Kuddûs diyerek yapacağınız duanın düzenini kendi niyetinize göre kurmak isterseniz niyete özel dua ve ayet çalışması hakkında bilgi alabilir, Cihan Ali Hoca ile WhatsApp üzerinden ya da +90 531 994 60 07 numaralı telefondan görüşebilirsiniz.

İlgili yazılar: Yâ Melik ne demek? · Yâ Selâm ne demek? · Esmaül Hüsna nedir · Havas ilmi duası: Esmaül Hüsna ile dua

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “KUDDÛS”
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Tirmizî, Deavât 82 (sunnah.com’da 3507): doksan dokuz isim hadisi ve isim listesi (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736, sunnah.com: doksan dokuz isim hadisi
• Müslim 2677, sunnah.com: doksan dokuz isim hadisi
• Latin harfli okunuş: Muhammet Abay çeviriyazısı (AlQuran Cloud)