Yâ Semî Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Yâ Semî‘, Allah’ın “işiten” anlamına gelen güzel isminin dua ederken söylenen biçimidir. Esmaül Hüsna içinde es-Semî‘ olarak geçer ve “işitilmeye konu olan her şeyi işiten” diye açıklanır. Sesini yükseltmeden, hatta sadece içinden yakaran bir kulun duası bile bu ismin kapsamındadır.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışını, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki anlamını, Kur’an’da geçtiği âyetleri Diyanet mealiyle ve ismin duada nasıl anıldığını bulacaksınız.

Yâ Semî‘ ismiyle dua ederek bir dileğinizi Allah’a arz etmek istiyorsanız niyetinize uygun bir dua ve zikir düzeni için niyete özel dua ve âyet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Semî‘ isminin Arapça yazılışı ve kökü

Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki doksan dokuz isim listesinde bu isim şöyle yazılır:

السَّمِيعُ

Semî‘ kelimesi, sözlükte “işitmek, duymak, bir dileği kabul etmek, anlamak” mânalarına gelen sem‘ kökünden türemiş bir sıfattır. Türkçe yazımda son harf olan ‘ayn’ kesme işaretiyle gösterilir.

“Yâ Semî‘” ifadesi, ismin başına seslenme edatı “yâ” getirilerek yapılır ve “Ey işiten!” anlamında Allah’a nida eder.

Yâ Semî‘ ne demek? Anlamı (TDV İslâm Ansiklopedisi)

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin SEMΑ maddesine göre Allah’a nisbet edildiğinde semî‘, “işitilmeye konu teşkil eden her şeyi işiten” diye açıklanır. Madde, Allah’ın işitmesinin kulak gibi bir organa veya araca bağlı olmadığını da belirtir.

Aynı maddede Kur’an’daki kullanım şöyle aktarılır: Semî‘ ismi kırk beş âyette Allah’a izâfe edilmiştir. Bunların otuz ikisinde alîm, onunda basîr, birinde karîb isminden önce gelir; iki âyette ise “semîu’d-duâ”, yani duayı işiten ve kabul eden şeklinde geçer.

Madde ismin üç anlamı üzerinde durur. Birincisi, işitilecek hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı, Allah’ın zâtıyla kâim ezelî işiticilik sıfatıdır. İkincisi “işittiren”, üçüncüsü ise “dilek ve niyazları kabul eden” anlamıdır. Allah’ın işitmesi karşısında gizli ile âşikâr, konuşma ile sessizlik eşittir.

Semî‘den sonra çoğunlukla alîm isminin gelmesi, Allah’ın işittiği şeylerin mahiyetini de hakkıyla bildiğine işaret eder. Madde, Kuşeyrî’den şu yorumu da aktarır: Kul, kendisine yapılan haksız isnatları Mevlâsının işittiğini bilirse karşılık vermekten vazgeçer. Semî‘ ile basîr arasında muhteva paralelliği, alîm ve habîr ile de kısmen anlam yakınlığı vardır.

Yâ Semî‘ isminin Kur’an’da geçtiği âyetler

Aşağıdaki âyetler es-Semî‘ isminin geçtiği yerlerden seçilmiştir. Arapça metin ve meal, Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Platformu’ndan (Kur’an Yolu meali) aynen aktarılmıştır.

Bakara Sûresi, 2/127. âyet

İbrâhim ve İsmâil Kâbe’nin temellerini yükseltirken yaptıkları dua “sen işitensin, bilensin” diye biter. Semî‘ ile alîm isminin yan yana geldiği bu kullanışta dua edilenin hem sözü işittiği hem de niyetin ardındaki gerçeği bildiği anlatılır.

Âl-i İmrân Sûresi, 3/38. âyet

Zekeriyyâ’nın temiz bir nesil için ettiği dua “duayı işitmektesin” diyerek sona erer. Arapçadaki ifade duayı işiten anlamındaki “semîu’d-duâ”dır.

Şûrâ Sûresi, 42/11. âyet

Allah’ın hiçbir şeye benzemediği bildirildikten hemen sonra “her şeyi işitir, her şeyi görür” buyrulur. Semî‘ ve basîr isimleri bu âyette birlikte geçer.

Mücâdele Sûresi, 58/1. âyet

Kocası hakkında derdini Allah’a yakınan kadının sözünü Allah’ın işittiği bildirilir. Âyet, Allah’ın karşılıklı konuşmayı da işittiğini söyleyerek isme somut bir örnek verir.

Yâ Semî‘ zikri ve duada kullanımı

Semî‘ isminin anlamı duanın temel mantığıyla örtüşür: Dua eden kişi, kendisini işiten bir muhatabı olduğunu bilerek yakarır. Bu yüzden isim özellikle dileği dile getirirken anılır. İsimle dua etmenin dayanağı A‘râf suresindeki âyettir; Allah güzel isimlerin kendisine ait olduğunu bildirir ve bu isimlerle dua edilmesini ister.

A‘râf Sûresi, 7/180. âyet

Bu âyet doğrultusunda “Yâ Semî‘” demek, anlamına uygun bir dilekle birleştiğinde duayı daha bilinçli kılar. Yukarıda okuduğunuz Zekeriyyâ duası, dileğini “sen duayı işitensin” diye Rabbine arz eden bir kulun örneğidir; İbrâhim ve İsmâil’in duası ise “bizden bunu kabul buyur” diye başlar.

İsmi anarken sayıdan çok anlam üzerinde durulur: Allah’ın duyduğunu, kabul edenin de O olduğunu düşünerek niyeti sadeleştirmek ve dileği açıkça söylemek isme uygun bir tutumdur.

İlgili yazılar: Yâ Alîm · Yâ Rahîm · Esmaül Hüsna nedir · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua

Sıkça sorulanlar

Yâ Semî ne demek?

“Ey işiten” demektir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre semî‘, “işitilmeye konu teşkil eden her şeyi işiten” anlamına gelir; Allah’ın işitmesi kulak gibi bir organa bağlı değildir.

Semî‘ ismi Kur’an’da kaç âyette geçer?

TDV maddesine göre kırk beş âyette Allah’a izâfe edilmiştir. Otuz ikisinde alîm, onunda basîr isminden önce gelir; iki âyette “semîu’d-duâ” şeklinde geçer.

Semî‘ ile basîr arasındaki fark nedir?

Semî‘ işitme, basîr görme sıfatıdır. TDV maddesi iki isim arasında muhteva paralelliği bulunduğunu belirtir; 42/11 ve 58/1 gibi âyetlerde birlikte anılırlar.

Yâ Semî‘ ile nasıl dua edilir?

A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua edilmesini ister. Kişi ismin anlamına uygun dileğini, örneğin duasının işitilmesini ve kabul edilmesini, ismi anarak Allah’a arz eder. Zekeriyyâ’nın 3/38’deki duası buna örnektir.

Görüşme: Semî‘ ismiyle yapacağınız dua için niyetinize uygun bir âyet ve zikir düzeni kurmak isterseniz Cihan Ali Hoca ile görüşebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “SEMΑ”
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “ESMÂ-i HÜSN”
• Tirmizî, Deavât, 3507 (Sunnah.com) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî, Şurût 18 (2736): Allah’ın doksan dokuz ismi
• Müslim, Zikir 5 (2677): Allah’ın doksan dokuz ismi
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bakara 2/127 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Âl-i İmrân 3/38 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Şûrâ 42/11 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Mücâdele 58/1 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)