Yâ Hakem Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Yâ Hakem, Allah’ın “bilgisi ve adaletiyle nihaî hükmü veren” anlamındaki güzel isminin dua ederken söylenen biçimidir. Esmaül Hüsna içinde el-Hakem olarak geçer. Anlaşmazlıkların, haklı ile haksızın ve sonunda her şeyin hükmünün kime ait olduğunu hatırlatan bir isimdir.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışını, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki açıklamasını, Kur’an’daki ilgili âyetleri Diyanet mealiyle ve duada anılışını bulacaksınız.

Yâ Hakem ismiyle dua ederek bir meselenin hükmünü Allah’a bırakmak istiyorsanız niyetinize uygun bir dua ve zikir düzeni için niyete özel dua ve âyet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Hakem isminin Arapça yazılışı ve kökü

Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki doksan dokuz isim listesinde bu isim şöyle yazılır:

الْحَكَمُ

Hakem, TDV maddesine göre “iyileştirmek amacıyla menetmek, düzeltmek, hükmetmek” anlamlarına gelen hükm masdarından türemiş bir sıfattır. Aynı kökten hâkim, hüküm ve hikmet gibi kelimeler de gelir.

“Yâ Hakem” ifadesi “Ey nihaî hükmü veren!” anlamında Allah’a seslenmedir.

Yâ Hakem ne demek? Anlamı (TDV İslâm Ansiklopedisi)

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin HAKEM (esmâ-i hüsnâ) maddesi ismi “bilgisi ve adaletiyle nihaî hükmü veren” diye açıklar. Râgıb el-İsfahânî’ye göre hakem, hüküm vermekte maharet kazanmış ve hükmü bağlayıcı olan kişidir. Abdülkāhir el-Bağdâdî ise hakemin kanun koyup hükmeden olduğunu, bu yetkinin yalnız Allah’a ait bulunduğunu söyler.

Maddede verilen Kur’an bilgisi şöyledir: Hüküm kelimesi çeşitli kalıplarla 210 yerde geçer; on yedisi doğrudan “hükm” biçiminde Allah’a nisbet edilir. Üç âyette “hayrü’l-hâkimîn” (hükmedenlerin en hayırlısı), iki âyette “ahkemü’l-hâkimîn” (hükmedenlerin en üstünü) ifadesi geçer.

Madde, ilâhî hakemliğin türlerini de sayar: Âhiretteki hakemlik ağırlık taşır; çünkü mutlak adalet bütün sırların açığa çıkacağı âhirette tecelli eder. Dünyada hak ile bâtılın ayrışması ve insanlar arasındaki adaletin ilkelerini koymak da bu ismin kapsamında değerlendirilir.

Esmâ-i hüsnâyı sayan Tirmizî rivayetinde hakem yer alır, İbn Mâce’nin listesinde geçmez. Maddede Hz. Peygamber’in öğrettiği bir duadan da bir bölüm aktarılır: “Benim için verdiğin hüküm daima geçerli, hakkımdaki kararın daima adaletlidir.” Hakem ismiyle mâni‘, adl, hakîm ve kādir isimleri arasında anlam yakınlığı bulunur.

Yâ Hakem isminin Kur’an’da geçtiği âyetler

Aşağıdaki âyetler bu ismin geçtiği ya da anlamının işlendiği yerlerden seçilmiştir. Arapça metin ve meal, Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Platformu’ndan (Kur’an Yolu meali) aynen aktarılmıştır.

En‘âm Sûresi, 6/114. âyet

“Allah’tan başkasını mı hakem edineyim?” anlamındaki soruyla başlayan bu âyette hakem kelimesi Allah için açıkça kullanılır. Kitabı ayrıntılı biçimde indirenin, hükmü de ortaya koyan olduğu vurgulanır.

Mü’min Sûresi, 40/48. âyet

Cehennemde zayıflarla büyüklenenler arasındaki konuşma bu âyette “Allah kullar arasında hükmünü verdi” cümlesiyle sonlanır. Nihaî hükmün Allah’a ait olduğu anlatılır.

Yûnus Sûresi, 10/109. âyet

Peygambere vahyedilene uyması ve Allah hükmedinceye kadar sabretmesi emredilir, âyet “O, hükmedenlerin en hayırlısıdır” diye sona erer. “Hayrü’l-hâkimîn” kullanımlarından biridir.

Tîn Sûresi, 95/8. âyet

Tîn suresi “Allah hüküm verenlerin en âdili değil midir?” sorusuyla biter. TDV’nin saydığı “ahkemü’l-hâkimîn” ifadesinin geçtiği âyetlerden biridir.

Yâ Hakem zikri ve duada kullanımı

Hakem ismi, çözülemeyen bir meselede ya da haksızlık hissedilen durumda hükmün sonunda Allah’a ait olduğunu hatırlatır. Dua eden kişi, kendi hükmünü vermek yerine meseleyi “hükmedenlerin en hayırlısına” havale eder. İsimle dua etmenin dayanağı A‘râf suresindeki âyettir.

A‘râf Sûresi, 7/180. âyet

Bu âyet gereği “Yâ Hakem” demek, anlamına uygun bir niyetle birleştiğinde anlam kazanır. TDV maddesinde aktarılan “hakkımdaki kararın daima adaletlidir” cümlesi, bu ismi anarken dile getirilebilecek bir güven ifadesidir.

Zikirde sayıdan çok anlam öne çıkar: Meselenin hükmünü Allah’a bırakmak, kendi payına düşen adil davranışı sürdürmek ve duayı sade tutmak isme uygun bir tutumdur.

İlgili yazılar: Yâ Azîz · Yâ Cebbâr · Esmaül Hüsna nedir · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua

Sıkça sorulanlar

Yâ Hakem ne demek?

“Ey nihaî hükmü veren” demektir. TDV maddesi ismi “bilgisi ve adaletiyle nihaî hükmü veren” diye açıklar.

Hakem ile hâkim aynı şey midir?

Maddeye göre bazı âlimler iki kelimeyi aynı anlamda sayar, bazıları ise aralarında fark görür. Râgıb el-İsfahânî’ye göre hakemin hükmü bağlayıcıdır; Bağdâdî ise kanun koyma yetkisinin yalnız Allah’a ait olduğunu belirtir.

Hakem ismi Tirmizî listesinde var mı?

Evet. Tirmizî rivayetinde yer alır; TDV maddesine göre İbn Mâce’nin listesinde geçmez.

Yâ Hakem ile nasıl dua edilir?

A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua edilmesini ister. Kişi meselesini hükmedenlerin en hayırlısı olan Allah’a havale ederek ismi anar.

Görüşme: Hakem ismiyle yapacağınız dua için niyetinize uygun bir âyet ve zikir düzeni kurmak isterseniz Cihan Ali Hoca ile görüşebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “HAKEM”
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “ESMÂ-i HÜSN”
• Tirmizî, Deavât, 3507 (Sunnah.com) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî, Şurût 18 (2736): Allah’ın doksan dokuz ismi
• Müslim, Zikir 5 (2677): Allah’ın doksan dokuz ismi
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, En‘âm 6/114 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Mü’min 40/48 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Yûnus 10/109 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Tîn 95/8 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)