Yâ Aliyy Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Yâ Aliyy, Allah’ın “yüce, mutlak olarak yüce olan” anlamındaki güzel isminin dua ederken söylenen biçimidir. Esmaül Hüsna içinde el-Aliyy olarak geçer. Yücelikte ve hükümranlıkta eşi ya da üstünü bulunmayan bir Rab’be seslenmeyi ifade eder.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışını, TDV İslâm Ansiklopedisi’nde ALÎ maddesine göre anlamını, Kur’an’daki örneklerini Diyanet mealiyle ve duada nasıl anıldığını bulacaksınız.

Yâ Aliyy ismiyle dua ederek Allah’ın yüceliğine sığınmak istiyorsanız niyetinize uygun bir dua ve zikir düzeni için niyete özel dua ve âyet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Aliyy isminin Arapça yazılışı ve kökü

Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki doksan dokuz isim listesinde bu isim şöyle yazılır:

الْعَلِيُّ

Aliyy, TDV maddesine göre “yükseklik ve yücelik; şan, şeref, kuvvet ve kudret sahibi olmak” anlamındaki ulüv ve alâ’ kökünden türetilmiş bir sıfattır. Türkçede “âlî” ve “yüce” anlamıyla kullanılan söz bu ailedendir.

“Yâ Aliyy” ifadesi “Ey yüce olan!” anlamında seslenmedir.

Yâ Aliyy ne demek? Anlamı (TDV İslâm Ansiklopedisi)

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin ALÎ maddesi, Kur’an’da sekiz yerde Allah’ın ismi olarak geçen kelimenin beş yerde kebîr, iki yerde azîm, bir yerde hakîm ismiyle birlikte anıldığını belirtir. Kebîr ile azîm, aliyyin anlamını teyit eder; hakîm ise vahyin Allah’ın hikmetine uygun biçimde geldiğini vurgular (Şûrâ 42/4).

Madde ismi şöyle açıklar: Yücelik ve hükümranlıkta kendisine eşit veya kendisinden üstün bir varlık bulunmayan, bütün olumlu nitelikleri kendisinde toplayan, ulûhiyyetle bağdaşmayan her türlü olumsuz niteliklerden münezzeh olan kemâl sahibi ulu Allah. Râgıb el-İsfahânî’den aktarılan yoruma göre Allah öyle yücedir ki âlimlerin tanıtımı, âriflerin bilgisi O’nu kuşatamaz.

Maddede ismin yüceliğinin üç şekilde düşünülebileceği anlatılır: yücelik ve kudrette hiçbir şeyin Allah’a denk olmaması, ilâhî kudretin her şeye hâkim olması ve Allah’ın her şeyi tasarrufu altında bulundurması. Aliyy, esmâ-i hüsnâ hadisinde yer alır; ayrıca “en üstün, en kudretli” anlamındaki a‘lâ ismi de Kur’an’da Allah’a nisbet edilmiştir (A‘lâ 87/1; Leyl 92/20).

Yâ Aliyy isminin Kur’an’da geçtiği âyetler

Aşağıdaki âyetler bu ismin geçtiği ya da anlamının işlendiği yerlerden seçilmiştir. Arapça metin ve meal, Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Platformu’ndan (Kur’an Yolu meali) aynen aktarılmıştır.

Nisâ Sûresi, 4/34. âyet

Nisâ suresindeki bu uzun âyet, “Allah çok yücedir, çok büyüktür” anlamındaki ifadeyle sona erer. TDV maddesinin saydığı kebîr ile birlikte geçen kullanımlardan biridir.

Hac Sûresi, 22/62. âyet

Allah’ın hak olduğu, O’nun dışında taptıklarının ise bâtıl olduğu bildirilir. Âyet “Allah yücedir, büyüktür” diye biter; aliyy ve kebîr isimleri yan yana gelir.

Lokmân Sûresi, 31/30. âyet

Lokmân suresinde de Allah’ın hak olduğu, başkalarının bâtıl olduğu söylenir ve aynı biçimde aliyy ile kebîr isimleriyle sona erilir.

Şûrâ Sûresi, 42/51. âyet

Allah’ın insanla vahiy, perde arkası ya da elçi yoluyla konuşması anlatılır. Âyet “O yücedir, hikmet sahibidir” diye biter; maddede anılan aliyy ve hakîm birlikteliğidir.

Yâ Aliyy zikri ve duada kullanımı

Aliyy ismi, kişiyi kendi dar bakışından Allah’ın yüceliğine çıkarır. Dua eden kişi bu isimle hem Allah’ı yüceltir hem de ihtiyacını O’nun yüce katına arz eder. İsimle dua etmenin dayanağı A‘râf suresindeki âyettir.

A‘râf Sûresi, 7/180. âyet

Bu âyet gereği “Yâ Aliyy” demek, anlamına uygun bir niyetle birleştiğinde anlam kazanır. TDV maddesinde anılan a‘lâ ismi, secdede tesbih olarak kullanılır; bu, aliyy ile a‘lânın aynı yüceltme anlayışının iki yönü olarak düşünülmesine imkân verir.

Zikirde sayıdan çok anlam öne çıkar: Allah’ın yüceliğini düşünmek, kibirden uzak durmak ve duayı sade tutmak isme uygun bir tutumdur.

İlgili yazılar: Yâ Azîm · Yâ Kuddûs · Esmaül Hüsna nedir · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua

Sıkça sorulanlar

Yâ Aliyy ne demek?

“Ey yüce olan” demektir. TDV maddesi ismi yücelik ve hükümranlıkta eşi ya da üstünü bulunmayan, mutlak olarak yüce olan diye açıklar.

Aliyy ismi Kur’an’da kaç yerde geçer?

TDV maddesine göre sekiz yerde Allah’ın ismi olarak geçer; beşinde kebîr, ikisinde azîm, birinde hakîm ile birlikte anılır.

Aliyy ile a‘lâ aynı mıdır?

İkisi de yüceliği anlatır. TDV maddesi a‘lâ ismini “en üstün, en kudretli” diye açıklar; bu isim esmâ-i hüsnâ hadisinde yer almaz fakat Kur’an’da Allah’a nisbet edilmiştir.

Yâ Aliyy ile nasıl dua edilir?

A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua edilmesini ister. Kişi Allah’ı yücelterek ve ismi anarak niyetini arz eder.

Görüşme: Aliyy ismiyle yapacağınız dua için niyetinize uygun bir âyet ve zikir düzeni kurmak isterseniz Cihan Ali Hoca ile görüşebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “ALΔ
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “ESMÂ-i HÜSN”
• Tirmizî, Deavât, 3507 (Sunnah.com) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî, Şurût 18 (2736): Allah’ın doksan dokuz ismi
• Müslim, Zikir 5 (2677): Allah’ın doksan dokuz ismi
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Nisâ 4/34 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Hac 22/62 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Lokmân 31/30 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Şûrâ 42/51 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)