Mâlikü’l-mülk Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Mâlikü’l-mülk, “mülkün sahibi” anlamına gelen ve Âl-i İmrân 3/26’da geçen ilâhî isimdir. TDV İslâm Ansiklopedisi’nde “Mâlikü’l-mülk” maddesi Melik maddesine yönlendirir; melik “görünen ve görünmeyen âlemlerin sahibi” demektir.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV’nin Melik maddesindeki açıklamalar, Âl-i İmrân 3/26, Fâtiha 1/4 ve Yâsîn 36/83 âyetleri ile duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Mâlikü’l-mülk ismiyle dua ederek rızık, makam ve iş konusunda Allah’a yönelmek ve niyetinize uygun bir dua düzeni kurmak isterseniz Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Mâlikü’l-mülk ismi: Arapça yazılışı ve kökü

مَالِكُ الْمُلْكِ

Okunuşu “Mâlikü’l-mülk”tür. Yukarıdaki yazılış Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki esmâ listesinden alınmıştır (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir). TDV’ye göre melik, “mâlik ve sahip olmak, elinin altında bulundurup tek başına tasarruf etmek” anlamındaki mülk (melk, milk) kökünden türemiştir; mâlik ismi ise esmâ-i hüsnâ listelerinden yalnız Tirmizî’de geçer, İbn Mâce’de melik yer alır.

Mâlikü’l-mülk ne demek? Anlamı

TDV, doksan dokuz isimli listedeki mâlikin Âl-i İmrân 3/26’da “mâlikü’l-mülk” terkibiyle yer aldığını ve daha çok dünya hayatıyla ilgili hükümranlığın Allah’a has olduğunu ifade ettiğini belirtir. Fâtiha 1/4’teki “mâliki yevmi’d-dîn” terkibindeki mâlik ise ebedî hayatın hükümranlığını Allah’a izâfe eder.

Mülk kavramı kırk âyette Allah’a nisbet edilir. “Mâlik olma, kudret ve tasarrufu altında bulundurma” anlamındaki mülkün yalnız Allah’a ait olduğu otuz kadar âyette tekrarlanır; bunların yarıdan çoğu “semâvat ve arz” çerçevesindedir, dördü âhiretteki mülkiyete atıf yapar. Melekût kelimesi de Allah’a izâfe edildiği iki âyette (Mü’minûn 23/88; Yâsîn 36/83) her şeyin mülkiyet ve tasarruf hakkının O’nun elinde olduğunu ifade eder.

Esmâ-i hüsnâ müellifleri ile kelâm ve tefsir âlimleri melik ve mâlik isimlerinin anlamını, görünen ve görünmeyen âlemlere, dünya ve âhiret hayatındaki her şeye gerçek anlamda ve hiçbir şarta bağlı olmadan hâkim ve kādir olup dilediği gibi tasarrufta bulunma noktasında toplar. Mâtürîdî, mutlak mânada mâlik kavramının yalnız Allah’a nisbet edilebileceğini, insanlar için “falan şeyin mâliki” gibi kayıt konması gerektiğini söyler. Râgıb el-İsfahânî de melik isminde akıl sahibi canlılara emir ve yasaklarıyla hükmetme anlamı bulunduğuna dikkat çeker.

Kuşeyrî, Allah’ın yegâne mâlik olduğu bilincine ulaşan kimsenin herhangi bir mahlûka boyun eğmeyeceğini söyler; çünkü O’nun kudret ve mâlikiyetinin mahiyetine vâkıf olmak kişiyi başkasına değil yalnız O’na yönelip yaklaşmaya sevk eder. Gazzâlî melikle ganî ismi arasında bağlantı kurar: ganî “hiçbir şeye muhtaç olmayan”, melik ise ayrıca “her şey kendisine muhtaç olan”dır. TDV’ye göre melik; ganî, kādir, kahhâr, mâlikü’l-mülk, kavî, kayyûm, muktedir, samed ve vâcid isimleriyle anlam yakınlığı taşır.

Kur’an’da Mâlikü’l-mülk ismi ve ilgili âyetler

Mâlikü’l-mülk terkibi Kur’an’da Âl-i İmrân 3/26’da geçer. Aşağıda bu âyetin yanında, TDV’nin mâlik ve melekût anlamı için andığı Fâtiha 1/4 ve Yâsîn 36/83 verilmiştir; Fâtiha’da “mâliki yevmi’d-dîn”, Yâsîn’de “melekût” kelimesi geçer.

Âl-i İmrân sûresi 3/26

قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِی الْمُلْكَ مَنْ تَشَٓاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَٓاءُؗ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَٓاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَٓاءُؕ بِیَدِكَ الْخَیْرُؕ اِنَّكَ عَلٰى كُلِّ شَیْءٍ قَدٖیرٌ ﴿٢٦﴾

Meali (Âl-i İmrân 3/26): De ki: “Ey mülkün gerçek sahibi olan Allahım! Mülkü dilediğine verirsin, dilediğinden çekip alırsın. Dilediğini yüceltirsin, dilediğini de alçaltırsın. Her türlü iyilik senin elindedir. Hiç kuşku yok sen her şeye kādirsin.”

Âyet “De ki” emriyle başlayan bir dua cümlesidir. TDV’nin kaydına göre mâlik ismi “mâlikü’l-mülk” terkibiyle bu âyette yer alır; mülkün dilediğe verilmesi ve dilediğinden alınması, yüceltme ve alçaltma Allah’a bağlanır.

Fâtiha sûresi 1/4

مَالِكِ یَوْمِ الدّٖینِؕ ﴿٤﴾

Meali (Fâtiha 1/4): Ödül ve ceza gününün tek hâkimi.

TDV’ye göre bu âyetteki “mâlik”, ebedî hayatın hükümranlığını Allah’a izâfe eder. Âyet mütevâtir kıraatlerde hem “mâlik” hem “melik” biçiminde okunur.

Yâsîn sûresi 36/83

فَسُبْحَانَ الَّذٖی بِیَدِهٖ مَلَكُوتُ كُلِّ شَیْءٍ وَاِلَیْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٨٣﴾

Meali (Yâsîn 36/83): Her şeyin egemenliği kendi elinde olan Allah bütün eksikliklerden uzaktır ve hepiniz sonunda O’na döndürüleceksiniz.

Âyetteki “egemenlik” (melekût) kelimesi, TDV’de Allah’ın her şeyin mülkiyet ve tasarruf hakkını kendi elinde bulundurduğunu ifade eden iki âyetten biri olarak anılır.

Mâlikü’l-mülk zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz isminin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 de bu güzel isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Mâlikü’l-mülk” diye yönelmek bunun bir örneğidir.

Mâlikü’l-mülk ismi duada mülkün gerçek sahibine yönelme anlamıyla anılır. Âl-i İmrân 3/26’daki “Ey mülkün gerçek sahibi olan Allahım!” sözü “De ki” emriyle başladığı için dua dilinde örnek alınabilir. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Mâlikü’l-mülk ne demek?

“Mülkün sahibi” demektir; Âl-i İmrân 3/26’da geçer ve Allah’ın dünya hayatıyla ilgili hükümranlığını anlatır.

Melik ile mâlik arasındaki fark nedir?

TDV’ye göre melik “görünen ve görünmeyen âlemlerin sahibi” demektir; Râgıb el-İsfahânî melikte akıl sahibi canlılara emir ve yasaklarıyla hükmetme anlamı bulunduğuna dikkat çeker. Mâlik ismi esmâ-i hüsnâ listelerinden yalnız Tirmizî’de geçer.

Mâlikü’l-mülk hangi âyette geçer?

Âl-i İmrân sûresinin 26. âyetinde.

Mâlikü’l-mülk diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. Bu isim için kaynaklarda belirli bir okuma sayısı bulunmadığından sayı vermiyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Yâ Kahhâr · Zü’l-celâli ve’l-ikrâm · Esmaül Hüsna ile dua

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Âl-i İmrân 3/26 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Fâtiha 1/4 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Yâsîn 36/83 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Melik” maddesi (“Mâlikü’l-mülk” maddesi bu maddeye yönlendirir)
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır, isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)