Yâ Râfi‘ Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Râfi‘, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “yükselten, değerini arttıran, izzetli ve şerefli kılan” anlamına gelir. Karşıtı olan hâfıd ile birlikte düşünülür.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki anlamı, geçtiği âyetler ve duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Râfi‘ ismiyle dua etmek ve niyetinize uygun bir düzen kurmak isterseniz Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Râfi‘ ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الرَّافِعُ

Râfi‘, “yukarı kaldırmak, yükseltmek, yüceltmek” anlamındaki ref‘ (rifâ‘) kökünden türeyen bir sıfattır. Okunuşu “er-Râfi‘”dir ve Arapça yazılışı yukarıdadır; aynı kelime Âl-i İmrân 3/55’te “râfi‘uke” biçiminde geçer.

Yâ Râfi‘ ne demek? Anlamı

TDV maddesine göre ref‘ kavramı Kur’an’da yirmi bir âyette Allah’a nisbet edilir. Allah’ın Îsâ’yı kendisine yükselteceğini bildiren âyette râfi‘ (Âl-i İmrân 3/55), “sıfatları yüce” ya da “dereceleri yükselten” anlamındaki ifadede ise refî‘ ismi (Mü’min 40/15) yer alır. Vâkıa 56/3’teki alçaltıcı ve yükseltici ifadesinde asıl failin Allah olduğu kabul edilir.

Kur’an’daki ref‘ kavramı göklerin yükseltilmesi, güneş sisteminin dengelerle korunması gibi maddî içeriğin yanında, insanların ruhî nitelikleri ve manevî derecelerinin farklı kılınması gibi soyut bir içerik de taşır. Esmâ-i hüsnâ müellifleri ismi daha çok soyut alanla ilişkilendirerek “dostlarının taat ve amellerini kabul edip kendisine yaklaştıran, dünyada da onları aziz kılan” diye açıklamıştır.

Âlimler hâfıd-râfi‘ isimlerini birlikte kullanmayı ve denge ifade eden anlamı yansıtmayı gerekli görür. Bazı âlimler “yüceltilmeye hak kazanan” ifadesini tercih etmiştir; çünkü Allah hükmünü adl ve hikmet ilkeleri çerçevesinde yürütür. Râfi‘, Allah’ın fiilî sıfatlarındandır; muiz, muğnî, mukaddim, bâsıt ve nâfi‘ isimleriyle anlam yakınlığı taşır.

Kur’an’da Râfi‘ ismi ve ilgili âyetler

Râfi‘ ismi Kur’an’da Âl-i İmrân 3/55’te geçer. Aşağıda bu âyetin yanında refî‘ ismini içeren Mü’min 40/15 ve Vâkıa 56/3 verilmiştir.

Âl-i İmrân sûresi 3/55

اِذْ قَالَ اللّٰهُ یَا عٖیسٰٓى اِنّٖی مُتَوَفّٖیكَ وَرَافِعُكَ اِلَیَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذٖینَ كَفَرُوا وَجَاعِلُ الَّذٖینَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذٖینَ كَفَرُٓوا اِلٰى یَوْمِ الْقِیٰمَةِۚ ثُمَّ اِلَیَّ مَرْجِعُكُمْ فَاَحْكُمُ بَیْنَكُمْ فٖیمَا كُنْتُمْ فٖیهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٥٥﴾

Meali (Âl-i İmrân 3/55): Allah buyurmuştu ki: “Ey Îsâ! Ben seni vefat ettireceğim, seni katıma yükselteceğim, seni o inkârcılardan arındıracağım ve sana tâbi olanları kıyamet gününe kadar inkâr edenlerden üstün kılacağım. Sonra dönüşünüz bana olacak. İşte, ayrılığa düşüp durduğunuz hususlarda aranızda hükmü o zaman ben vereceğim.”

Allah’ın Îsâ aleyhisselâma hitabını aktaran âyet, onu kendisine yükselteceğini bildirir; “râfi‘uke” kelimesi bu isimle aynı köktendir.

Mü’min sûresi 40/15

رَفٖیعُ الدَّرَجَاتِ ذُوالْعَرْشِۚ یُلْقِی الرُّوحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ یَشَٓاءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِیُنْذِرَ یَوْمَ التَّلَاقِۙ ﴿١٥﴾

Meali (Mü’min 40/15): O’nun dereceleri yüksektir, arşın sahibidir; buluşma günü hakkında uyarıda bulunması için kullarından dilediğine iradesiyle vahyi indirir.

Âyet, derecelerin sahibi olan Allah’ı anar; TDV bu ifadeyi “dereceleri yükselten” ya da “sıfatları yüce” diye yorumlar.

Vâkıa sûresi 56/3

خَافِضَةٌ رَافِعَةٌۙ ﴿٣﴾

Meali (Vâkıa 56/3): O, alçaltır, yükseltir.

Kıyametin anlatıldığı bu kısa âyette “alçaltıcı, yükseltici” sözleri geçer; TDV’ye göre asıl fail Allah’tır.

Yâ Râfi‘ zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde doksan dokuz ismin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 bu isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Râfi‘” diye yönelmek de bunun örneğidir.

Râfi‘ ismi duada hâfıd ile birlikte anılır. Hattâbî ve Gazzâlî’den aktarıldığına göre isim, dostlarının taat ve amellerini kabul eden Allah’ı anar; bu yüzden dua eden kişi niyetini bu anlamla ilişkilendirebilir. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Râfi‘ ne demek?

“Yükselten, değerini arttıran, izzetli ve şerefli kılan” demektir. Kök anlamı “yukarı kaldırmak”tır.

Râfi‘ ile refî‘ aynı mıdır?

İkisi aynı kökten gelir. TDV’ye göre Mü’min 40/15’teki refî‘ “dereceleri yükselten” ya da “sıfatları yüce olan” diye yorumlanır.

Râfi‘ hangi isimle birlikte anılır?

Karşıtı hâfıd ile birlikte anılır; karşıt isimler birbirini dengeler.

Yâ Râfi‘ diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. Kaynaklarda belirli bir sayı bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Hâfıd ne demek? · Yâ Muizz ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Râfi‘ ismini de içeren bir dua düzenini, niyetinizi anlattığınız görüşmede birlikte belirleyebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Âl-i İmrân 3/55 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Mü’min 40/15 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Vâkıa 56/3 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Râfi‘” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)