Yâ Gaffâr Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Gaffâr, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “günahları çokça örten, çokça bağışlayan” anlamına gelir. İsim, aynı kökten gelen gafûr gibi mübalağa bildiren bir kalıptadır.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, anlamı, Kur’an’da geçtiği âyetler ve duada kullanımı yer alıyor. Anlam kısmı TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Gafûr” maddesine, âyetler Diyanet Kur’an Platformu’na dayanır.

Yâ Gaffâr ismiyle dua etmek ve niyetinize uygun bir düzen kurmak isterseniz Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Gaffâr ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الْغَفَّارُ

Gaffâr, “örtmek, gizlemek” anlamındaki gafr kökünden gelir; bağışlama (mağfiret) ve af dileme (istiğfar) kelimeleri de bu kökten türer. Okunuşu “el-Gaffâr”dır ve Arapça yazılışı yukarıdadır. TDV’de Gaffâr maddesi, ayrıntılı bilgi için Gafûr maddesine yönlendirir.

Yâ Gaffâr ne demek? Anlamı

TDV maddesine göre gafûr “birinin kusurunu örten, suçunu bağışlayan” demektir. Gaffâr ve gafûr, Kur’an’da Allah’a nisbet edilen mübalağa kalıplarıdır: Gaffâr beş yerde, gafûr doksan bir yerde geçer. Zeccâc ikisinin aynı anlamda mübalağa bildirdiğini, tekrarın ise kemâl vurgusu taşıdığını söyler.

Gazzâlî’den aktarılan yoruma göre gaffâr, tekrarlanan hata ve kusurların bağışlanmasını; gafûr ise her türlü günahın bağışlanmasını anlatır. Gaffâr ayrıca “örten” (settâr) anlamına gelir. Gaffâr, geçtiği beş âyetin üçünde “yenilmeyen yegâne galip” anlamındaki azîz ismiyle birlikte anılır; bu birliktelik, bağışlamanın dış etkenlere bağlı olmayıp Allah’ın zâtının niteliklerinden olduğunu gösterir.

Gazzâlî, kulun gaffâr isminden nasibinin, başkalarında gördüğü kusurları yaymayıp örtmek olduğunu söyler. Gaffâr ve gafûr; raûf, sabûr, tevvâb ve vâsi‘ isimleriyle anlam yakınlığı taşır.

Kur’an’da Gaffâr ismi ve ilgili âyetler

Gaffâr ismi Kur’an’da beş âyette geçer: Tâhâ 20/82, Sâd 38/66, Zümer 39/5, Mü’min 40/42 ve Nûh 71/10. Aşağıda dördü Diyanet’in Kur’an Yolu mealiyle verilmiştir.

Tâhâ sûresi 20/82

وَاِنّٖی لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدٰى ﴿٨٢﴾

Meali (Tâhâ 20/82): Şu da bilinmeli ki, ben tövbe edip yürekten inanan ve iyi işler yapan, sonra da doğru yolda sebat eden kimselere karşı çok bağışlayıcıyım.

Âyet, tövbe edip inanan, iyi iş yapan ve doğru yolda sebat edenlere yönelik bağışlamayı bildirir.

Sâd sûresi 38/66

رَبُّ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا الْعَزٖیزُ الْغَفَّارُ ﴿٦٦﴾

Meali (Sâd 38/66): O, göklerin, yerin ve ikisi arasındaki her şeyin rabbidir, daima galiptir, çok bağışlayıcıdır.”

Burada gaffâr ismi, “azîz” ile yan yana gelir ve Allah’ın galibiyetiyle bağışlayıcılığı birlikte anılır.

Zümer sûresi 39/5

خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ یُكَوِّرُ الَّیْلَ عَلَى النَّهَارِ وَیُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّیْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَؕ كُلٌّ یَجْرٖی لِاَجَلٍ مُسَمًّىؕ اَلَا هُوَ الْعَزٖیزُ الْغَفَّارُ ﴿٥﴾

Meali (Zümer 39/5): O, gökleri ve yeri hikmet ve fayda esasına göre yarattı; sürekli olarak geceyi gündüzün, gündüzü gecenin üstüne sarmaktadır; güneşi ve ayı da yasalarına boyun eğdirmiştir. Her biri belirlenmiş bir süreye kadar akıp gitmektedir. Unutmayın ki Allah çok güçlüdür, çok bağışlayıcıdır.

Âyet, gaffâr ismini yine “azîz” ismiyle birlikte kullanır; yaratılışın düzenini anlattıktan sonra Allah’ın güçlü ve çok bağışlayıcı olduğunu hatırlatır.

Nûh sûresi 71/10

فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ اِنَّهُ كَانَ غَفَّارًاۙ ﴿١٠﴾

Meali (Nûh 71/10): Dedim ki: “Rabbinizden bağışlanmanızı dileyin; O, çok bağışlayıcıdır.

Nûh aleyhisselâm kavmini istiğfara çağırır ve gerekçe olarak Allah’ın çok bağışlayıcı oluşunu gösterir.

Yâ Gaffâr zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde doksan dokuz ismin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 de bu isimlerle dua etmeyi ister. Gaffâr ismi, anlamı gereği daha çok istiğfarla birlikte anılır.

Nûh 71/10 istiğfara çağırır; Âl-i İmrân 3/147 ise bağışlanma duasından bir örnektir. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Âl-i İmrân sûresi 3/147

وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ اِلَّٓا اَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَاِسْرَافَنَا فٖٓی اَمْرِنَا وَثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرٖینَ ﴿١٤٧﴾

Meali (Âl-i İmrân 3/147): Onların sözü şunu demekten ibaretti: “Rabbimiz! Günahlarımızdan ve işimizdeki aşırılıklardan ötürü bizi bağışla, sebatımızı arttır, kâfir topluluğa karşı bize yardım et!”

Bu âyette geçen söz, bağışlanma dileği içeren bir duadır.

Sıkça sorulanlar

Yâ Gaffâr ne demek?

“Günahları çokça örten ve çokça bağışlayan” demektir. Kök anlamı “örtmek”tir.

Gaffâr ile Gafûr arasındaki fark nedir?

TDV maddesinde Zeccâc ikisinin aynı anlamda mübalağa olduğunu söyler. Gazzâlî’den aktarılan yoruma göre gaffâr tekrarlanan kusurları, gafûr her nevi günahı bağışlamayı anlatır.

Gaffâr ismi Kur’an’da kaç yerde geçer?

TDV’ye göre beş âyette geçer: Tâhâ 20/82, Sâd 38/66, Zümer 39/5, Mü’min 40/42 ve Nûh 71/10.

Gaffâr ismiyle nasıl dua edilir?

“Yâ Gaffâr” diye yönelinir ve istiğfar edilir; Nûh 71/10 bu yönde çağrı yapar. Kaynaklarda belirli bir sayı bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Kahhâr ne demek? · Yâ Vehhâb ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Gaffâr ismini de içeren bir dua ve istiğfar düzenini, niyetinizi anlattığınız görüşmede birlikte belirleyebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Tâhâ 20/82 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Sâd 38/66 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Zümer 39/5 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Nûh 71/10 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Âl-i İmrân 3/147 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Gafûr (Gaffâr maddesi bu maddeye yönlendirir)” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)