Yâ Kayyûm Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Kayyûm, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “her şeyin varlığı kendisine bağlı olan, kâinatı idare eden” anlamına gelir. Hay (diri) ismiyle üç âyette yan yana geçer.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki anlamı, Kur’an’da geçtiği âyetler ve duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Kayyûm ismini de içeren bir duayı niyetinize göre düzenlemek istiyorsanız niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Kayyûm ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الْقَيُّومُ

Kayyûm, “doğrulup ayakta durmak, devam ve sebat etmek, bir işin idaresini üzerine almak, gözetip korumak” anlamındaki kıyâm kökünden mübalağa ifade eden bir sıfattır. Okunuşu “el-Kayyûm”dur; yazılışı yukarıda Tirmizî rivayetindeki listeden alınmıştır.

Aynı kökten kāim, kayyim ve kayyâm kelimeleri de Allah için kullanılmıştır; aralarındaki farkı aşağıdaki sorularda ele alıyoruz.

Yâ Kayyûm ne demek? Anlamı

TDV’ye göre kıyâm kökünün ilk anlamı maddî ve yaratılmışlık unsurları taşıdığı için Allah’a nisbet edilmez; diğer anlamlar ulûhiyyet makamına yakışacak bir içerikle kayyûm ismi içinde düşünülür. Aynı kökten kāim sıfatı iki yerde, makām ve kayyûm üçer âyette Allah’a izâfe edilir.

Âlimlerin açıklamalarını TDV üç noktada toplar: Allah kendiliğinden vardır ve kimseye muhtaç değildir; bunun gereği olarak ezelî ve ebedîdir; her şeyin başlangıçta var olması ve varlığını sürdürmesi ancak O’nun yaratması, maddî ve manevî ihtiyaçları giderip koruması ile mümkündür.

Kuşeyrî ismi tasavvufî bakışla yorumlar: Allah’ın bütün nesne ve olayları yönetimi altında bulundurduğunun bilincini taşıyan kimse, sürekli tedbir kaygısından ve başkasına boyun eğme zahmetinden kurtulup gönül rahatlığıyla yaşar.

Kayyûm, “kendiliğinden var olma” yönüyle sübûtî, “her şeyden müstağni” oluşuyla selbî, kâinatı yaratıp yaşatması bakımından fiilî sıfatlar grubuna girer; evvel, âhir ve bâkī isimleriyle anlam beraberliği taşır. Tirmizî ve İbn Mâce’nin esmâ-i hüsnâ listelerinde yer alır.

Kur’an’da Kayyûm ismi ve ilgili âyetler

TDV’ye göre kayyûm ismi iki âyette (Bakara 2/255; Âl-i İmrân 3/2) “Allah kendisinden başka tanrı bulunmayan, hay ve kayyûm olandır” anlamındaki tevhid cümlesinin sonunda, bir âyette de (Tâhâ 20/111) kıyametin tasviri sırasında geçer. Üçü de aşağıdadır.

Âl-i İmrân sûresi 3/2

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ الْحَیُّ الْقَیُّومُؕ ﴿٢﴾

Meali (Âl-i İmrân 3/2): Allah; O’ndan başka asla ilâh yoktur; hayy ve kayyûmdur.

Âl-i İmrân sûresinin bu âyeti tevhid cümlesi ile hay ve kayyûm isimlerini bir arada verir. TDV, bu cümleyi kayyûm isminin kelime-i tevhid biçimindeki yaygın kullanımı olarak değerlendirir.

Bakara sûresi 2/255

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَیُّ الْقَیُّومُۚ لَا تَاْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌؕ لَهُ مَا فِی السَّمٰوَاتِ وَمَا فِی الْاَرْضِؕ مَنْ ذَا الَّذٖی یَشْفَعُ عِنْدَهُٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖؕ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ اَیْدٖیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا یُحٖیطُونَ بِشَیْءٍ مِنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَٓاءَۚ وَسِعَ كُرْسِیُّهُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا یَؤُ𐻿دُهُ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظٖیمُ ﴿٢٥٥﴾

Meali (Bakara 2/255): Allah, O’ndan başka tanrı yoktur; diridir, her şeyin varlığı O’na bağlı ve dayalıdır. Ne uykusu gelir ne de uyur. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. O’nun izni olmadıkça katında hiçbir kimse şefaat edemez. Onların önlerinde ve arkalarında olanları O bilir. O’nun ilminden hiçbir şeyi -dilediği müstesna- kimse bilgisi içine sığdıramaz. O’nun kürsüsü gökleri ve yeri içine almıştır. Onları korumak kendisine zor gelmez. O yücedir, mutlak büyüktür.

Bakara sûresindeki Âyetü’l-kürsî, kayyûm ismini “her şeyin varlığı O’na bağlı ve dayalıdır” diye anlatır. Ardından O’na ne uykunun ne de uyumanın arız olduğu, göklerde ve yerde olanların O’na ait bulunduğu bildirilir; ismin kâinatı idare eden yönü âyet içinde ayrıntılanır.

Tâhâ sûresi 20/111

وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَیِّ الْقَیُّومِؕ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا ﴿١١١﴾

Meali (Tâhâ 20/111): Diri ve her şeyin varlığı kendine bağlı olan Allah’ın huzurunda yüzler (başlar) hicapla eğilmiştir; zulmü yüklenmiş olan ise hüsrana uğramıştır.

Tâhâ sûresinde kayyûm, hay ile birlikte ve lafza-i celâlin yerini tutacak biçimde kıyametin tasviri içinde geçer: Yüzler “diri ve her şeyin varlığı kendine bağlı olan” Allah’ın huzurunda hicapla eğilir.

Yâ Kayyûm zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz ismi bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 bu güzel isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Kayyûm” diye yönelmek de bunun örneğidir.

TDV maddesi, kayyûm ile aynı anlama gelen “kayyâm” kelimesinin Hz. Peygamber’in gece ibadeti sırasında arz ettiği uzunca bir münâcât metninde geçtiğini kaynak göstererek bildirir; ayrıca Hz. Ömer dahil bazı sahâbî ve tâbiîn âlimlerinin Bakara ve Âl-i İmrân’daki kayyûmu “kayyâm” biçiminde okuduğu nakledilir. Dua eden kişi hay ve kayyûm isimlerini birlikte anabilir; belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Kayyûm ne demek?

“Her şeyin varlığı kendisine bağlı olan, kâinatı idare eden” demektir. Kök anlamı doğrulup ayakta durmak, devam etmek, gözetip korumaktır.

Kayyûm Kur’an’da nerede geçer?

TDV’ye göre Bakara 2/255, Âl-i İmrân 3/2 ve Tâhâ 20/111’de.

Kayyûm, kayyâm ve kāim aynı mıdır?

TDV’ye göre kayyâm, kayyûmun eş anlamlısıdır ve ikisi hem süreklilik hem mübalağa ifade eder. Kāim süreklilik arz etmeyen, kayyim ise sebat ve devam özelliği taşıyan sıfatlardır.

Yâ Kayyûm diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua etmeyi öğütler; kaynaklarda belirli bir sayı bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Hayy ne demek? · Yâ Hâlik ne demek? · Yâ Evvel ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Kayyûm ismini de kapsayan bir dua düzenini, niyetinizi paylaştığınız bir görüşmede Cihan Ali Hoca ile birlikte oluşturabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Âl-i İmrân 3/2 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bakara 2/255 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Tâhâ 20/111 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kayyûm” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)