Yâ Muahhir Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Muahhir, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “geriye bırakan, erteleyen” anlamına gelir. TDV’de Muahhir maddesi, “Mukaddimin mukabili olarak kullanılan Allah’ın isimlerinden biri” diye tanıtılır ve Mukaddim maddesine yönlendirir.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki açıklaması, kök kavramın geçtiği âyetler ve duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Muahhir ismi üzerinde düşünerek dua etmek ve niyetinize uygun bir düzen kurmak istiyorsanız niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Muahhir ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الْمُؤَخِّرُ

Muahhir, “geriye bırakmak, geride tutmak” anlamındaki te’hîr kökünden gelen bir sıfattır. Okunuşu “el-Muahhir”dir; Arapça yazılışı yukarıda Tirmizî rivayetindeki esmâ-i hüsnâ listesinden alınmıştır.

Yâ Muahhir ne demek? Anlamı

TDV’ye göre te’hîr kökü çeşitli fiil sîgalarıyla on üç âyette Allah’a nisbet edilir. Muahhir, mukaddim ile birlikte Tirmizî rivayetindeki esmâ-i hüsnâ listesinde yer alır; bu çift birbirini dengeleyen isimlerdendir.

İki ismin kapsamına maddî varlıkların yanında manevî hususlar ve konumlar da girer. Tabiatın kuruluşu ve işleyişi önce-sonra, etki-tepki ilişkisine bağlıdır; âlimler bu düzeni ilâhî isimlerin tecellisi olarak görür, mukaddim-muahhir için ise daha çok manevî alanları belirler.

Gazzâlî’ye göre mukaddim ve muahhir, Allah’ın dilediğini kendisine yaklaştırması ve dilediğini uzaklaştırması demektir. TDV bu yorumun yanında, kulun sorumluluğunun ve Allah nezdindeki konumunun Allah’ın belirlediği ilke ve kurallar çerçevesinde şekillendiğini hatırlatır.

Muahhir fiilî-kevnî sıfatlar arasında yer alır ve dâr-nâfi‘, hâfıd-râfi‘, kābız-bâsıt, muhyî-mümît ve muiz-müzil gibi denge ifade eden isim çiftlerine benzer bir konumdadır.

Kur’an’da Muahhir ismi yerine geçen kavramlar ve âyetler

Muahhir ismi Kur’an’da isim kalıbıyla geçmez; TDV, te’hîr kökünün çeşitli fiil biçimleriyle on üç âyette Allah’a nisbet edildiğini bildirir. Aşağıdaki üç âyette Allah’ın mühlet vermesi ve eceli ertelememesi anlatılır.

İbrâhîm sûresi 14/42

وَلَا تَحْسَبَنَّ اللّٰهَ غَافِلًا عَمَّا یَعْمَلُ الظَّالِمُونَؕ اِنَّمَا یُؤَخِّرُهُمْ لِیَوْمٍ تَشْخَصُ فٖیهِ الْاَبْصَارُۙ ﴿٤٢﴾

Meali (İbrâhîm 14/42): Sakın, Allah’ı zalimlerin yaptıklarından habersiz sanma! O sadece, onların işini bir güne erteliyor ki, o gün gözler dehşetten dışarı fırlamış;

İbrâhîm sûresinde Allah’ın zalimlerin yaptıklarından habersiz olmadığı, onların işini yalnızca bir güne erteleyerek bekletmekte olduğu bildirilir. Mealdeki “erteliyor” ifadesi te’hîr kavramının Allah’a izâfe edildiği yerlerden biridir.

Nahl sûresi 16/61

وَلَوْ یُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَا تَرَكَ عَلَیْهَا مِنْ دَٓابَّةٍ وَلٰكِنْ یُؤَخِّرُهُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُسَمًّىۚ فَاِذَا جَٓاءَ اَجَلُهُمْ لَا یَسْتَاْخِرُونَ سَاعَةً وَلَا یَسْتَقْدِمُونَ ﴿٦١﴾

Meali (Nahl 16/61): Eğer Allah insanları haksızlıkları yüzünden hemen cezalandıracak olsaydı yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onlara belirlenmiş bir sürenin sonuna kadar mühlet tanıyor. Ama süreleri dolduğunda onu bir an bile ne erteleyebilirler ne de öne alabilirler.

Nahl sûresinde insanlar haksızlıkları yüzünden hemen cezalandırılsaydı yeryüzünde canlı kalmayacağı; bunun yerine belirlenmiş bir süreye kadar mühlet tanındığı bildirilir. Süre dolunca ne ertelenebilir ne de öne alınabilir; böylece mukaddim ve muahhir isimleri aynı âyette birlikte düşünülebilir.

Münâfikûn sûresi 63/11

وَلَنْ یُؤَخِّرَ اللّٰهُ نَفْسًا اِذَا جَٓاءَ اَجَلُهَاؕ وَاللّٰهُ خَبٖیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿١١﴾

Meali (Münâfikûn 63/11): Allah, eceli gelince hiç kimsenin ölümünü ertelemez. Allah yapıp ettiklerinizden tamamen haberdardır.

Münâfikûn sûresinin sonunda Allah’ın eceli gelen hiç kimsenin ölümünü ertelemeyeceği bildirilir. Âyet, belirlenmiş sürenin dolmasından sonra ertelemenin söz konusu olmadığını anlatır ve “Allah yapıp ettiklerinizden tamamen haberdardır” cümlesiyle biter.

Yâ Muahhir zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz ismi bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 bu isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Muahhir” diye yönelmek de bunun örneğidir.

Muahhir ismi tek başına düşünüldüğünde ertelemeyi, mukaddim ile birlikte düşünüldüğünde dengeyi anlatır. Dua eden kişi işlerin önce ya da sonra olmasının Allah’ın takdirinde bulunduğunu bu isimle hatırlayabilir. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için bu sayfada sayı vermiyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Muahhir ne demek?

“Geriye bırakan, erteleyen” demektir. Kök anlamı geriye bırakmak, geride tutmaktır.

Muahhir ile Mukaddim arasındaki ilişki nedir?

TDV’ye göre muahhir, mukaddimin karşıtı olarak kullanılır ve ikisi esmâ-i hüsnâ listesinde birlikte zikredilir. Yaratılmışlara yönelik ilâhî fiillerde denge ifade eden isim çiftlerinden biridir.

Muahhir Kur’an’da geçer mi?

İsim olarak geçmez. TDV’ye göre te’hîr kökü çeşitli fiil sîgalarıyla on üç âyette Allah’a nisbet edilir.

Yâ Muahhir diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua etmeyi öğütler; kaynaklarda belirli bir sayı bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Mukaddim ne demek? · Yâ Hâfıd ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Muahhir ismini de kapsayan bir dua düzenini, niyetinizi paylaştığınız bir görüşmede Cihan Ali Hoca ile birlikte oluşturabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, İbrâhîm 14/42 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Nahl 16/61 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Münâfikûn 63/11 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mukaddim” maddesi (Muahhir maddesi bu maddeye yönlendirir)
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)