Yâ Rahmân Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Rahmân, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre “sonsuz merhametiyle lutuf ve ihsanda bulunan” anlamına gelir. Besmelenin içinde, Bakara suresinde, Haşr suresinde ve Kur’an’ın daha pek çok yerinde geçen bu ismi dua ederken “Yâ Rahmân” diye anarız.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışını ve kökünü, TDV maddesindeki anlamını, Kur’an’da geçtiği âyetleri Diyanet mealiyle ve ismin duada anılmasına dair bilgileri sırasıyla bulacaksınız. Rahîm ismiyle ilişkisi için Yâ Rahîm ne demek sayfamıza da bakabilirsiniz.

Yâ Rahmân diyerek dua etmek ve bu isimle niyetinize uygun bir zikir düzeni kurmak istiyorsanız bunu doğrudan konuşabilirsiniz. Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Rahmân İsminin Arapça Yazılışı ve Kökü

الرَّحْمَنُ

Okunuşu: er-Rahmân

TDV’ye göre rahmân, sözlükte “merhamet etmek, severek ve acıyarak korumak” anlamındaki rahmet (ruhm, merhamet) kökünden türemiştir ve “şefkat ve merhamet eden, acıyan” demektir. Bazı lugat âlimleri kelimenin İbrânîce olduğunu ileri sürmüş, ancak maddede belirtildiği gibi âlimlerin büyük çoğunluğu bu görüşü reddetmiş; rahîm gibi rahmânın da rahmet kökünden türediğini söylemiştir.

Arapça yazılış Tirmizî’nin rivayet ettiği doksan dokuz isim listesinden alınmıştır (Deavât 82; sunnah.com’da 3507).

Yâ Rahmân Ne Demek? İsmin Anlamı (TDV İslâm Ansiklopedisi)

Kelimenin kök anlamında “yufka yürekli olmak, birinin üzüntüsüne ortak olmak” gibi insana özgü duygusal unsurlar bulunduğundan, Allah’a nispet edildiğinde “sonsuz merhametiyle lutuf ve ihsanda bulunan” diye anlam verilmiştir. TDV, bu duygusal anlamın Allah’a izâfe edilmesinin câiz olmadığını, buna karşılık O’nun merhametinin diğer bütün varlıkların merhametiyle kıyaslanamayacak derecede çok olduğunu belirtir.

Maddeye göre Kur’an’da Allah’a izâfe edilen rahmet kavramı 119 yerde fiil kalıbında, doksan iki yerde rahmet şeklinde geçer; Rahmân ismi elli yedi yerde tekrarlanır ve altı âyette rahîm ile birlikte, diğer yerlerde tek başına kullanılır. Bu kullanıştan hareketle rahmânın Allah lafzı gibi zâtî isim yerinde, rahîmin ise sıfat konumunda olduğu söylenebilir.

Rahmân ismi Allah’tan başkasına nispet edilemez. TDV bunun dayanağı olarak ismin besmelede Allah lafzıyla birlikte anılmasını gösterir; Bakara 2/163 ve benzeri âyetler de bu iki ismi zât-ı ilâhiyyeye has kılar. Besmele ile Fâtiha suresi dışında rahmân kelimesi Kur’an ve hadislerde başka bir isme sıfat olarak kullanılmamıştır.

Rahmân ile rahîm arasındaki farka dair yaygın görüşe göre rahmân dünya hayatında herkesi, rahîm ise âhirette yalnız müminleri kapsayan ilâhî rahmeti ifade eder. Hattâbî farkı, rahmânda adın özel ama anlamın genel, rahîmde ise adın genel ama anlamın özel olması diye açıklar. TDV ayrıca her iki ismin tecellilerinin hem dünya hem âhiret için geçerli olduğunu, Allah’ın isim ve sıfatlarını zamanın öncesi ve sonrası açısından sınırlandırmanın mümkün olmadığını kaydeder.

Gazzâlî’nin yorumuna göre kulun rahmân isminden alabileceği pay, kalp gözü perdeli olanları şefkat ve nezaketle uyarmak ve günahkârlara hakaret nazarıyla değil merhamet nazarıyla bakmaktır. TDV, rahmân ve rahîmin latîf, raûf, vedûd ve velî isimleriyle anlam yakınlığı içinde bulunduğunu da ekler.

Kur’an’da Rahmân İsminin Geçtiği Âyetler

Aşağıda Rahmân isminin geçtiği veya isimle doğrudan ilgili 4 âyet yer alıyor. Arapça metin ve meal Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Platformu’ndan (Kur’an Yolu meali) alınmıştır; Latin harfli okunuş Muhammet Abay çeviriyazısından sadeleştirilerek verilmiştir, yardımcı niteliktedir ve asıl esas Arapça metindir.

Bakara Suresi 163. Âyet (2/163)

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَاحِدٌۚ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحٖیمُࣖ

Okunuşu: Veilâhüküm ilâhüv vâhid. lâ ilâhe illâ hüve’rrahmânü’rrahîm.

Meali (Diyanet): Mabudunuz tek ilâh olan Allah’tır; O’ndan başka ilâh yoktur; O rahmândır, rahîmdir.

Tevhidi bildiren bu âyette rahmân ve rahîm isimleri birlikte geçer. TDV, bu âyeti iki ismin zât-ı ilâhiyyeye has olduğuna delil olarak gösterir.

İsrâ Suresi 110. Âyet (17/110)

قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَؕ اَیًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰىۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَیْنَ ذٰلِكَ سَبٖیلًا

Okunuşu: Kuli’d‘ü’llâhe evi’d‘ü’rrahmân. eyyem mâ ted‘û felehü’l’esmâü’lhusnâ. velâ techer bisalâtike velâ tühâfit bihâ vebtegi beyne zâlike sebîlâ.

Meali (Diyanet): De ki: “İster Allah diyerek, ister Rahmân diyerek yakarın; hangisiyle yakarsanız olur, çünkü bütün güzel isimler O’na mahsustur.” Namazında niyazında sesini fazla yükseltme, fazla da kısma, ikisinin arasında bir yol tut.

Bu âyette Allah’a “Allah” diye de “Rahmân” diye de yakarılabileceği, çünkü güzel isimlerin O’na ait olduğu bildirilir. TDV, dua ve ibadetlerin Rahmân adına da yapılabileceğini bu âyetle ilişkilendirir.

Rahmân Suresi 1-2. Âyetler (55/1-2)

اَلرَّحْمٰنُۙ ﴿١﴾

عَلَّمَ الْقُرْاٰنَؕ ﴿٢﴾

Okunuşu: 1. Errahmân. 2. ‘alleme’lkur’ân.

Meali (Diyanet): Kur’an’ı rahmân öğretti.

Rahmân suresi bu isimle başlar ve Kur’an’ı öğretenin Rahmân olduğunu bildirir.

Haşr Suresi 22. Âyet (59/22)

هُوَ اللّٰهُ الَّذٖی لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِۚ هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحٖیمُ

Okunuşu: Hüve’llâhü’llezî lâ ilâhe illâ hû. ‘âlimü’lgaybi veşşehâdeh. hüve’rrahmânü’rrahîm.

Meali (Diyanet): O, kendisinden başka tanrı olmayan Allah’tır; duyular ve akılla idrak edilemeyeni de edileni de bilir. O rahmândır, rahîmdir.

Haşr suresinin son üç âyetinden ilki olan bu âyette rahmân ve rahîm isimleri, Allah’ın gaybı ve şehâdeti bilen oluşuyla birlikte anılır.

Yâ Rahmân Zikri ve Duada Kullanımı

Kur’an, güzel isimlerin Allah’a ait olduğunu ve O’na bu isimlerle dua edilmesi gerektiğini bildirir. Aşağıdaki A‘râf 7/180. âyet, ismi duada anmanın dayanağıdır; bu yüzden dua “Yâ Rahmân” diye başlayabilir.

A‘râf Suresi 180. Âyet (7/180)

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ

Okunuşu: Velillâhi’l’esmâü’lhusnâ fed‘ûhü bihâ. vezerü’llezîne yülhidûne fî esmâih. seyüczevne mâ kânû ya‘melûn.

Meali (Diyanet): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

İsrâ 17/110. âyet ise Rahmân adıyla yakarmayı açıkça anar; yukarıda bu âyeti Diyanet mealiyle okudunuz.

Hadis kaynaklarında, bir kutsî hadiste Allah’ın rahmân olduğunu, akrabalık bağını anlatan “rahim” kelimesini kendi isminden ayırdığını ve bu bağı sürdürenle ilgisini sürdüreceğini bildirdiği aktarılır (Müsned I, 191; Ebû Dâvûd, Zekât 45; Tirmizî, Birr 9). TDV’de ayrıca Hz. Peygamber’in meclislerden kalkarken ashabı için yaptığı duanın son kısmı aktarılır; bu dua “bize merhamet etmeyeni başımıza musallat etme” cümlesiyle biter (Tirmizî, Deavât 79).

Ebced hesabı ayrı bir konudur ve bu sayfada sayısal değer yazmıyoruz; ilgilenenler için ebced hesaplama sayfası vardır.

Sıkça Sorulanlar

Yâ Rahmân ne demektir?

“Ey Rahmân” anlamında Allah’a yapılan bir çağrıdır. TDV’ye göre rahmân, sonsuz merhametiyle lutuf ve ihsanda bulunan demektir.

Rahmân ile Rahîm arasındaki fark nedir?

Yaygın görüşe göre rahmân dünya hayatında herkesi, rahîm âhirette yalnız müminleri kapsayan rahmeti ifade eder. TDV, birçok âlimin iki isim arasında anlam farkı görmediğini de kaydeder.

Rahmân ismi Kur’an’da kaç yerde geçer?

TDV’ye göre Rahmân ismi elli yedi yerde, rahîm ismi ise Hz. Peygamber’e nispet edildiği Tevbe 9/128 hariç yüz on dört yerde tekrarlanır.

Rahmân ismi başka birine verilebilir mi?

TDV’ye göre rahmân kelimesinin yaratılmışa nispet edilemeyeceği noktasında âlimler arasında ittifak vardır; istisnaî kullanımlar ya yersiz ya da mecazi sayılmıştır.

Yâ Rahmân diyerek yapacağınız duanın düzenini kendi niyetinize göre kurmak isterseniz niyete özel dua ve ayet çalışması hakkında bilgi alabilir, Cihan Ali Hoca ile WhatsApp üzerinden ya da +90 531 994 60 07 numaralı telefondan görüşebilirsiniz.

İlgili yazılar: Yâ Rahîm ne demek? · Yâ Melik ne demek? · Esmaül Hüsna nedir · Havas ilmi duası: Esmaül Hüsna ile dua

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “RAHMÂN”
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Tirmizî, Deavât 82 (sunnah.com’da 3507): doksan dokuz isim hadisi ve isim listesi (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736, sunnah.com: doksan dokuz isim hadisi
• Müslim 2677, sunnah.com: doksan dokuz isim hadisi
• Latin harfli okunuş: Muhammet Abay çeviriyazısı (AlQuran Cloud)