Yâ Samed Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Samed, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “ihtiyaçların giderilmesi için kendisine başvurulan” anlamına gelir. İsim Kur’an’da yalnız İhlâs sûresinin ikinci âyetinde geçer.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki anlamı, geçtiği sûre ve duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

İhtiyaçlarınızda yalnız Allah’a yönelerek Yâ Samed diye dua etmek ve niyetinize uygun bir düzen kurmak isterseniz niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Samed ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الصَّمَدُ

Samed, “bir şeye yönelmek” anlamındaki samd (sumûd) kökünden türeyen bir isimdir. Okunuşu “es-Samed”dir; Arapça yazılışı yukarıda Tirmizî rivayetindeki esmâ-i hüsnâ listesinden alınmıştır. Arapçada kelime ayrıca içi boş olmayan, kütle halindeki şeyler için de kullanılır.

Yâ Samed ne demek? Anlamı

TDV’ye göre Allah’a nisbet edildiğinde samed, “ihtiyaçlarını gidermesi için herkesin başvurduğu, yaratılmışlara özgü acz ve ihtiyaçtan münezzeh ebedî ve bâkī yüce varlık” demektir.

Âlimler iki temel anlam üzerinde durur. Birincisi “ihtiyaçların giderilmesi için herkesin başvurduğu ulu ve yüce varlık”tır; Ma‘mer b. Müsennâ ve Zeccâc’dan itibaren müfessir ve lugatçılarca öne çıkarılan anlam budur. İkincisi, canlıların iç organlarını ihtiva eden karın ve göğüs gibi bir iç boşluğu bulunmayan demektir; bununla Allah’ın kütlesel bir varlık olduğu değil, putlara tapanların mabutlarını karnı ve iç organları olan nesneler gibi düşünmesine karşılık Allah’ın böyle bir niteliğe sahip olmadığı anlatılır.

Mâtürîdî, yaratılmışların Allah’a ihtiyacını varlık âlemine gelme, varlığını esenlik içinde sürdürme ve öldükten sonra ebedî hayata dönüş noktalarında özetler. Fahreddin er-Râzî bu iki anlamdan otuzu aşkın ikinci derece anlam çıkarır. Gazzâlî’ye göre kulun bu isimden nasibi, Allah’ın onu din ve dünya işlerinde kendisine başvurulan bir konuma getirmesidir.

Samed, “yaratılmışlık özelliklerinden münezzeh” anlamında zâtî-selbî, “herkesin yöneldiği varlık” anlamında fiilî isimler grubuna girer; alî, bâkī, melik, kuddûs, selâm, ganî ve muğnî isimleriyle yakınlığı vardır. İbn Mâce ve Tirmizî’nin esmâ-i hüsnâ listelerinde yer alır.

Kur’an’da Samed ismi ve ilgili âyetler

Samed ismi Kur’an’da yalnızca İhlâs sûresinde geçer. TDV, bazı âlimlere göre samedin anlamının sûrenin üçüncü ve dördüncü âyetlerinde söylenenlerden ibaret olduğunu aktarır; bu yüzden sûrenin dört âyeti birlikte verilmiştir.

İhlâs sûresi 112/1-4

قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌۚ ﴿١﴾

اَللّٰهُ الصَّمَدُۚ ﴿٢﴾

لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْۙ ﴿٣﴾

وَلَمْ یَكُنْ لَهُ كُفُوًا اَحَدٌ ﴿٤﴾

Meali (İhlâs 112/1-4): De ki: “O, Allah’tır, tektir. Allah sameddir. Doğurmamış ve doğmamıştır. O’nun hiçbir dengi yoktur.”

İhlâs sûresi tevhid ilkesini dört âyette toplar. İlk âyette Allah’ın “tek” (ahad) olduğu, ikincisinde “samed” olduğu bildirilir; ardından doğurmadığı, doğmadığı ve hiçbir dengi bulunmadığı söylenir. TDV, bir kutsî hadiste Allah’ın çocuk sahibi olduğu iddiasına karşılık kendisini bir ve tek, samed diye nitelediğini de aktarır.

Yâ Samed zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz ismi bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 bu isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Samed” diye yönelmek de bunun örneğidir.

Samed ismi ihtiyaçlarda yalnız Allah’a yönelmeyi hatırlattığı için dua eden kişi dileğini bu anlam üzerinde düşünerek ifade edebilir. Sûrenin okunuşu, anlamı ve meali için İhlâs Sûresi okunuşu ve anlamı sayfamıza da bakabilirsiniz. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için bu sayfada sayı vermiyoruz. TDV’nin aktardığına göre bazı âlimler samedin anlamını sûrenin devamındaki âyetlerde görür; Allah’ın çocuğu ve ebeveyni olmadığını bildiren bu âyetler ismin yaratılmışlık özelliklerinden uzaklığını da anlatır.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Samed ne demek?

TDV’ye göre “ihtiyaçların giderilmesi için herkesin başvurduğu, yaratılmışlara özgü acz ve ihtiyaçtan münezzeh yüce varlık” demektir.

Samed Kur’an’da nerede geçer?

Yalnızca İhlâs sûresinin ikinci âyetinde (112/2): “Allah sameddir.”

Samedin kaç anlamı vardır?

TDV iki temel anlamı aktarır: Herkesin ihtiyacı için başvurduğu yüce varlık ve iç boşluğu bulunmayan. Râzî bu iki anlamdan otuzu aşkın ikinci derece anlam çıkarmıştır.

Yâ Samed diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua etmeyi öğütler; kaynaklarda belirli bir sayı bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Vâhid ne demek? · Yâ Kuddûs ne demek? · İhlâs Sûresi okunuşu ve anlamı

Niyetinize göre görüşme

Samed ismini de kapsayan bir dua düzenini, niyetinizi paylaştığınız bir görüşmede Cihan Ali Hoca ile birlikte oluşturabilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, İhlâs 112/1-4 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Samed” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)