Yâ Berr Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Berr, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “kullarına çokça iyilikte ve ihsanda bulunan” anlamında açıklanır. TDV İslâm Ansiklopedisi’nde madde “Ber” başlığıyla yer alır; kısa tanımı “iyilik eden, vaadini yerine getiren”dir.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV’deki anlamı, Tûr 52/28 ve Meryem 19/14 âyetleri ile duada kullanımı yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Berr ismiyle dua ederek Allah’ın ihsanını ve iyiliğini dilemek, niyetinize uygun bir dua ve zikir düzeni kurmak isterseniz Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Berr ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الْبَرُّ

Ber, “sıdk, sadakat, iyilik ve iyi davranış” gibi anlamlara gelen brr (birr) kökünden türemiş bir sıfattır. Yukarıdaki yazılış Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki esmâ listesinden alınmıştır (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir). TDV’ye göre bazı dilciler berr’in anlamca daha geniş olduğunu ve süreklilik vurguladığını belirtir; aynı kökten bâr ise ism-i fâildir ve ber ile hemen hemen aynı anlamdadır.

Yâ Berr ne demek? Anlamı

TDV maddesine göre ber isminin anlamı belirlenirken, Bakara 2/177’de dile getirilen ve iman, ibadet ve ahlâka dair bütün iyilikleri kapsayan “birr” kavramının geniş çerçevesi dikkate alınmalıdır. Birr Allah’a izâfe edildiğinde kullarına ihsanda bulunması ve günahları bağışlaması; insanlara izâfe edildiğinde taat ve kulluk görevleriyle ilgili ameller; anne babaya izâfe edildiğinde çocuklarını güzelce yetiştirip ihtiyaçlarını karşılaması anlamına gelir.

Maddede ber kelimesinin Kur’an’daki kullanımı da şöyle özetlenir: Üçü tekil (Meryem 19/14, 32; Tûr 52/28), yedisi “ebrâr” ve “berere” şeklinde çoğul olmak üzere on âyette geçen ber, yalnız Tûr sûresinde rahîm ismiyle birlikte Allah’ın ismi olarak zikredilir. Meryem sûresinde ise Hz. Yahyâ’nın anne babasına, Hz. Îsâ’nın annesine karşı itaatkâr, vefalı ve hayırlı bir evlât olduğunu anlatır.

Esmâ-i hüsnâ eserlerinde ber çoğunlukla “kullarına çokça iyilikte ve ihsanda bulunan” anlamında “muhsin” diye açıklanır. Fahreddin er-Râzî ilâhî ihsanı ikiye ayırır: imanda ve taatte sadakat gösteren kulları çokça mükâfatlandırması dinî; sağlık, âfiyet, servet, evlât gibi sayısız nimet bahşetmesi dünyevî ihsandır. Hattâbî ismi “kullarına karşı hem çok şefkatli olan hem de bütün mahlûkatı kapsayacak şekilde ihsanda bulunan” diye açıklar.

Kökte doğruluk (sıdk) anlamı da bulunduğundan bazı müellifler, ismin Allah’ın verdiği haberlerde doğru olması, asla yalan söylememesi anlamını da içerdiğini belirtmiştir. Kulun ber isminden nasibi ise birr denilen bütün güzel amelleri yerine getirmek, özellikle ana babaya ihsanla davranmaktır. TDV’ye göre ber fiilî sıfatlarla ilgili bir isimdir; rahmân, rahîm, kerîm, rezzâk, vehhâb, vâsi‘, afüv, gafûr ve muğnî isimleriyle anlam bakımından ilişkilidir.

Kur’an’da Berr ismi ve ilgili âyetler

Ber (berr) ismi Allah için Kur’an’da yalnızca Tûr 52/28’de geçer. Aşağıda bu âyetin yanında, aynı kelimenin Hz. Yahyâ için kullanıldığı Meryem 19/14 verilmiştir; orada kelime bir insanın sıfatıdır.

Tûr sûresi 52/28

اِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلُ نَدْعُوهُؕ اِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحٖیمُࣖ ﴿٢٨﴾

Meali (Tûr 52/28): Elbette biz bundan önce yalnız O’na yalvarıyorduk. Şüphesiz ihsanı bol ve çok merhametli olan da yalnız O’dur.”

Âyette ber, rahîm ismiyle birlikte Allah’ı niteler; Diyanet meali bunu “ihsanı bol ve çok merhametli” diye karşılar. TDV’ye göre ber, Kur’an’da yalnız bu sûrede Allah’ın ismi olarak geçer.

Meryem sûresi 19/14

وَبَرًّا بِوَالِدَیْهِ وَلَمْ یَكُنْ جَبَّارًا عَصِیًّا ﴿١٤﴾

Meali (Meryem 19/14): Anne babasına çok iyi davranırdı; zorba ve âsi değildi.

Âyette kelime Hz. Yahyâ’nın anne babasına karşı iyi davranışını anlatır. TDV’ye göre “itaatkâr, vefalı” anlamları ismin kullarla ilgili kullanımında öne çıkar.

Yâ Berr zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz isminin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 de bu güzel isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Berr” diye yönelmek bunun bir örneğidir.

Berr ismi duada Allah’ın ihsanını ve iyiliğini dilemek bağlamında anılır. TDV’ye göre ismin içerdiği anlamlar arasında kullarına çokça sevap ve mükâfat vermesi, rızıkta cömertlik göstermesi ve günahkâr kullarına af ve mağfiretle muamele etmesi de vardır; dua eden kişi niyetini bu anlamlarla ilişkilendirebilir. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Berr ne demek?

“Kullarına çokça iyilikte ve ihsanda bulunan” demektir; TDV’nin kısa tanımı “iyilik eden, vaadini yerine getiren”dir.

Ber ile berr aynı isim midir?

Evet. TDV maddesi “Ber” başlığını taşır; bazı dilciler berr biçiminin daha geniş anlamlı olduğunu ve süreklilik taşıdığını belirtir.

Berr ismi Kur’an’da nerede geçer?

Allah’ın ismi olarak yalnız Tûr 52/28’de, rahîm ismiyle birlikte geçer.

Yâ Berr diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir. Bu isim için kaynaklarda belirli bir okuma sayısı bulunmadığından sayı belirtmiyoruz.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Yâ Raûf · Yâ Vehhâb · Esmaül Hüsna ile dua

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Tûr 52/28 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Meryem 19/14 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ber” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır, isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Esmâ-i Hüsnâ” maddesi (isimlerin kısa anlamlarını gösteren tablo)