Yâ Tevvâb Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Tevvâb, Allah’ın güzel isimlerinden biridir; Allah’a nisbet edildiğinde “tövbeleri çok kabul eden” anlamına gelir. TDV İslâm Ansiklopedisi’nde ismi genellikle “kullarını tövbeye muvaffak kılan ve tövbelerini kabul eden” diye yorumlayan âlimlerin görüşü aktarılır.

Bu sayfada ismin Arapça yazılışı, TDV’deki anlamı, Bakara 2/37, Bakara 2/128 ve Nasr 110/3 âyetleri ile Tirmizî’deki tövbe duası yer alıyor. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Tevvâb ismiyle dua ederek Allah’tan bağışlanma ve tövbenin kabulünü dilemek, niyetinize uygun bir dua ve zikir düzeni kurmak isterseniz Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Tevvâb ismi: Arapça yazılışı ve kökü

التَّوَّابُ

Tevvâb, “geri dönmek, rücû etmek” anlamındaki tevb (tevbe, metâb) kökünden türemiş, mübalağa bildiren bir kalıptır; okunuşu “et-Tevvâb”dır. Yukarıdaki yazılış Tirmizî 3507 numaralı rivayetteki esmâ listesinden alınmıştır (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir). TDV’ye göre Kur’an’da tevvâb dokuz âyette rahîm, bir âyette hakîm ismiyle birlikte, bir âyette de tek başına geçer.

Yâ Tevvâb ne demek? Anlamı

TDV’ye göre tevvâb “dönüş yapan, bu eylemi nicelik ve nitelik açısından çokça gerçekleştiren” demektir. İnsan için kullanıldığında “çok tövbe eden”, Allah’a nisbet edildiğinde “tövbeleri çok kabul eden” anlamına gelir. Kur’an’da tövbe kavramı fiil ve isim kalıplarıyla otuz dört âyette elli bir defa Allah’a izâfe edilir. İki âyette “Allah zaten ezelden beri tevvâb olarak nitelenmiştir” anlamında kâne tevvâben ifadesi kullanılır (Nisâ 4/16; Nasr 110/3).

Âlimler ismin iki özelliğine dikkat çeker: kök anlamındaki “dönme” unsuru ve mübalağa kalıbında olması. Tövbe insana nisbet edildiğinde günah ve mâsiyetten itaate dönmeyi anlatır; kulun dönüşü hem kalp hem fiil açısından gerçekleşir, pişmanlığı ve bir daha tekrar etmeme niyetini de kapsar. Allah’a nisbet edildiğinde ise kök anlam, Allah’ın gazabının rıza ve muhabbete dönüşmesi biçiminde anlaşılır. Nitekim bir âyette Allah’ın çok tövbe edenleri sevdiği ifade edilmiştir (Bakara 2/222).

Zeccâcî tevvâbı, çok sayıdaki insanın tekrarlanan sayısız günahını dilediği kimseler için, günahlarından dönmeleri şartıyla her zaman bağışlayan diye açıklar. Halîmî’ye göre tevvâb olan Allah, kötü yoldan dönen kuluna lutuf ve merhametiyle iltifat eder; önceki günahlarını affederken iyi amellerini boşa çıkarmaz. TDV’ye göre tevvâb, Allah’ın insanla ilgili fiilî isimlerindendir ve afüv, gaffâr, gafûr, rahîm, rahmân ve raûf isimleriyle anlam yakınlığı taşır.

Kur’an’da Tevvâb ismi ve ilgili âyetler

Tevvâb ismi Kur’an’da Bakara 2/37, 2/128 ve Nasr 110/3 gibi birçok âyette geçer. Aşağıda bu üç âyet verilmiştir; Bakara 2/37 ve 2/128’de isim rahîm ismiyle birlikte, Nasr 110/3’te ise “kâne tevvâben” kalıbıyla yer alır.

Bakara sûresi 2/37

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَبِّهٖ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَیْهِؕ اِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحٖیمُ ﴿٣٧﴾

Meali (Bakara 2/37): Bunun üzerine Âdem rabbinden bazı kelimeler aldı (bunlarla tövbe etti); rabbi de onun tövbesini kabul buyurdu. Şüphesiz O, tövbeleri kabul buyuran ve rahmeti sınırsız olandır.

Âdem’in rabbinden aldığı kelimelerle tövbe etmesi ve tövbesinin kabul edilmesi anlatılır; âyette tevvâb, rahîm ismiyle birlikte anılır.

Bakara sûresi 2/128

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَیْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّیَّتِنَٓا اُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَࣕ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَیْنَاۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحٖیمُ ﴿١٢٨﴾

Meali (Bakara 2/128): Ey rabbimiz! Bizi sana teslim olanlardan eyle, soyumuzdan da sana teslim olacak bir ümmet çıkar. Bize ibadet usullerimizi göster, tövbemizi kabul et. Şüphesiz tövbeleri kabul eden, merhameti bol olan yalnız sensin.

Bu dua cümlesinde “tövbemizi kabul et” talebinin hemen ardından Allah’ın tevvâb ve rahîm isimleri anılır. Dua ile isim arasındaki bu bağ, “Yâ Tevvâb” diye yönelmek için güzel bir örnektir.

Nasr sûresi 110/3

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُؕ اِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا ﴿٣﴾

Meali (Nasr 110/3): Rabbine hamdederek şanının yüceliğini dile getir ve O’ndan af dile; şüphesiz O, tövbeleri çok kabul edendir.

Âyette “O’ndan af dile” emrinin ardından Allah tövbeleri çok kabul eden diye anılır. TDV’ye göre Nasr 110/3 ve Nisâ 4/16’daki kâne tevvâben ifadesi, Allah’ın ezelden beri tevvâb olarak nitelendiğini bildirir.

Yâ Tevvâb zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde Allah’ın doksan dokuz isminin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677). A‘râf 7/180 de bu güzel isimlerle dua etmeyi ister; “Yâ Tevvâb” diye yönelmek bunun bir örneğidir.

Tevvâb ismi hadiste de dua içinde geçer. Tirmizî’de (3434) Abdullah b. Ömer, Resûlullah’ın bir mecliste kalkmadan önce şu sözü yüz defa söylerken sayıldığını anlatır: “Rabbim! Beni bağışla ve tövbemi kabul et; şüphesiz sen tövbeleri çok kabul eden ve çok bağışlayansın.” Rivayetteki sayı Resûlullah’ın kendi tekrarını anlatır; kaynaklarda dua edenler için bildirilmiş ayrı bir sayı ve sonuç vaadi bulunmadığından biz de sayı belirtmiyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Tevvâb ne demek?

“Tövbeleri çok kabul eden” demektir; kökü “geri dönmek, rücû etmek” anlamındaki tevbtir.

Tevvâb hangi isimlerle birlikte anılır?

TDV’ye göre Kur’an’da dokuz âyette rahîm, bir âyette hakîm ismiyle birlikte, bir âyette de tek başına geçer.

“Kâne tevvâben” ne anlama gelir?

“Allah zaten ezelden beri tevvâb olarak nitelenmiştir” anlamına gelir ve Nisâ 4/16 ile Nasr 110/3’te geçer.

Yâ Tevvâb diye nasıl dua edilir?

İsmin anlamı düşünülerek niyet açıkça söylenir; Bakara 2/128’deki dua cümlesi ve Tirmizî 3434’teki söz örnek alınabilir.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna anlamları · Yâ Afüvv · Yâ Gafûr · Esmaül Hüsna ile dua

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bakara 2/37 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Bakara 2/128 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Nasr 110/3 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tevvâb” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır, isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)
• Tirmizî, Da‘avât 3434 (tövbe ve bağışlanma duası)