Yâ Hâfıd Ne Demek? Anlamı, Âyetleri ve Zikri

Son güncelleme: Kasım 2, 2026

Hâfıd, Allah’ın güzel isimlerinden biridir ve “aşağıya indiren, alçaltan, değerini azaltan” anlamına gelir. Karşıtı olan râfi‘ ile birlikte düşünülür; ikisi birlikte denge bildiren bir isim çiftidir.

Aşağıda ismin Arapça yazılışını, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki anlamını, ilgili âyetleri ve duada kullanımını bulabilirsiniz. Âyet metinleri ve mealleri Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

Yâ Hâfıd ismini anlamıyla birlikte anlamak ve niyetinize uygun bir düzen kurmak isterseniz Niyete özel dua ve ayet çalışması kapsamında Cihan Ali Hoca’dan destek alabilirsiniz. Dilerseniz WhatsApp’tan mesaj bırakabilir, dilerseniz +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Yâ Hâfıd ismi: Arapça yazılışı ve kökü

الْخَافِضُ

Hâfıd, “aşağıya indirmek, alçaltmak” anlamındaki hafd masdarından gelen bir sıfattır. Okunuşu “el-Hâfıd”dır ve Arapça yazılışı yukarıdadır. TDV maddesine göre hafd kavramı Kur’an’da dört yerde geçer.

Yâ Hâfıd ne demek? Anlamı

TDV maddesinde hafd kavramının geçtiği dört yer sayılır: Hicr 15/88 ve Şuarâ 26/215’te Hz. Peygamber’e müminlere merhamet kanatlarını indirmesi, İsrâ 17/24’te anne babaya alçak gönüllülükle merhamet kanatlarını germesi emredilir; Vâkıa 56/3’te ise kıyametin hem alçaltıcı hem yükseltici olduğu bildirilir.

Taberî, Vâkıa 56/3’teki alçaltma ve yükseltmeyi, dünyada gerçeği kabul etmeyenlerin cehenneme düşürülmesi ve hakkı benimseyenlerin Allah’ın rahmetine ve cennetine yüceltilmesi diye yorumlar. Başka bir yoruma göre bu, kıyametin kopuşunu haber veren sesle ilgilidir. TDV maddesi, alçaltma ve yükseltme fiillerinin gerçek faili olarak Allah’ı gösterir.

Esmâ-i hüsnâ şârihleri hâfıdı genellikle “zorbaları ve zalimleri alçaltan, Allah dostlarını yücelten” diye açıklar. Ebû Bekir İbnü’l-Arabî alçaltma ve yüceltmenin maddî ve manevî örneklerini sıralar. Hâfıd, Allah’ın fiilî sıfatlarından sayılır; dâr, kābız ve müzil isimlerine muhteva bakımından yakındır. Dua ve övgü cümlelerinde râfi‘ ile birlikte anılmalıdır. Ebü’l-Hasan el-Eş‘arî, karşıt anlamlı bu tür isimlerden rahmet ifade edenlerin lutuf sıfatına, diğerlerinin ise adl sıfatına râci olduğunu söyler.

Kur’an’da Hâfıd ismi ve ilgili âyetler

Hâfıd ismi Kur’an’da isim olarak değil, hafd kavramıyla geçer. Aşağıda TDV maddesinin saydığı üç âyet verilmiştir: Vâkıa 56/3, Hicr 15/88 ve İsrâ 17/24.

Vâkıa sûresi 56/3

خَافِضَةٌ رَافِعَةٌۙ ﴿٣﴾

Meali (Vâkıa 56/3): O, alçaltır, yükseltir.

Kıyametin anlatıldığı bu âyette “alçaltıcı, yükseltici” sözleri geçer; TDV’ye göre asıl fail Allah’tır.

Hicr sûresi 15/88

لَا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَیْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنٖینَ ﴿٨٨﴾

Meali (Hicr 15/88): Sakın ola ki, onlardan bazı gruplara verdiğimiz geçici dünya nimetine göz dikmeyesin! Onlardan yana üzülme, müminlere karşı da alçakgönüllü ol!

Hz. Peygamber’e hitaben, müminlere karşı merhamet kanadını indirmesi öğütlenir. Şuarâ 26/215’te de aynı öğüt tekrarlanır.

İsrâ sûresi 17/24

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّیَانٖی صَغٖیرًاؕ ﴿٢٤﴾

Meali (İsrâ 17/24): Onlara merhametle ve alçak gönüllülükle kol kanat ger. “Rabbim! Onlar nasıl küçüklükte beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster” diyerek dua et.

Anne ve babaya karşı alçak gönüllülükle merhamet kanadını germek ve onlar için dua etmek emredilir; hafd kavramı burada insanın davranışına yöneliktir.

Yâ Hâfıd zikri ve duada kullanımı

Esmâ-i hüsnâ hadisinde doksan dokuz ismin bulunduğu bildirilir (Buhârî 2736; Müslim 2677) ve A‘râf 7/180 bu isimlerle dua etmeyi ister. Hâfıd ismi duada tek başına değil, râfi‘ ile birlikte anılır.

İsrâ 17/24’teki söz, hafd kavramının insan davranışındaki karşılığıdır: Anne babaya karşı alçak gönüllü olmak ve onlar için dua etmek. Belirli bir okuma sayısı kaynaklarda bildirilmediği için sayı yazmıyoruz.

A‘râf sûresi 7/180

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَاࣕ وَذَرُوا الَّذٖینَ یُلْحِدُونَ فٖٓی اَسْمَٓائِهٖؕ سَیُجْزَوْنَ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Meali (A‘râf 7/180): En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler!

Sıkça sorulanlar

Yâ Hâfıd ne demek?

“Aşağıya indiren, alçaltan, değerini azaltan” demektir. Kök anlamı “aşağıya indirmek”tir.

Hâfıd neden râfi‘ ile birlikte anılır?

TDV’ye göre karşıt anlamlı bu iki isim birbirini dengeler; dua ve övgü cümlelerinde beraber kullanılmaları gerekir.

Hâfıd ismi Kur’an’da geçer mi?

İsim kalıbıyla geçmez. Hafd kavramı Hicr 15/88, Şuarâ 26/215, İsrâ 17/24 ve Vâkıa 56/3’te yer alır.

Yâ Hâfıd diye dua edilir mi?

A‘râf 7/180 güzel isimlerle dua etmeyi bildirir. Hâfıd ismi râfi‘ ile birlikte ve anlamı düşünülerek anılır.

İlgili yazılar: Esmaül Hüsna nedir? · Esmaül Hüsna ile dua · Yâ Râfi‘ ne demek? · Yâ Muizz ne demek?

Niyetinize göre görüşme

Hâfıd ve Râfi‘ isimlerini içeren bir dua düzenini, niyetinizi anlattığınız görüşmede birlikte belirleyebilirsiniz. WhatsApp’tan yazabilir ya da +90 531 994 60 07 numarasını arayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Vâkıa 56/3 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, Hicr 15/88 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, İsrâ 17/24 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Platformu, A‘râf 7/180 (Arapça metin ve Kur’an Yolu meali)
• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hâfıd” maddesi
• Tirmizî, Da‘avât 3507 (esmâ-i hüsnâ listesi; ismin Arapça yazılışı bu rivayetten alınmıştır) (isimleri sayan bu rivayet zayıf kabul edilir)
• Buhârî 2736 ve Müslim 2677 (doksan dokuz isim hadisi)